ADOPCJA





 

CZY RODZIC BIOLOGICZNY MOŻE WSKAZAĆ OSOBĘ, KTÓRA JEGO ZDANIEM POWINNA PRZYSPOSOBIĆ DZIECKO ?

Rodzice biologiczni dziecka mogą przed sądem opiekuńczym wskazać osobę przysposabiającego, którą może być jednak wyłącznie krewny rodziców dziecka za zgodą tej osoby złożoną przed tym sądem. Osobą wskazaną może być również małżonek jednego z rodziców. Zatem krąg podmiotów jest ściśle ograniczony i  w świetle obowiązujących przepisów prawa rodzice biologiczni dziecka nie mogą wskazać dowolnie wybranych osób spoza tego kręgu. Czemu ma służyć takie rozwiązanie?

Głów­nym ce­lem jest przede wszyst­kim ogra­ni­cze­nie za­gra­ża­ją­cym pra­wu i do­bru dzie­ci tzw. pod­zie­miu ad­op­cyj­ne­mu, któ­re w ostat­nim cza­sie zy­ska- ło na po­pu­lar­no­ści oraz wpro­wa­dze­nie de­fi­ni­cji usta­wo­wej „a­dop­cji ze wska­za­nie­m”, któ­rej treść po­zwo­li na za­cho­wa­nie ad­op­cji peł­nej ja­ko pod­sta­wo­wej for­my ad­op­cji. Ta­kie roz­wią­za­nie jest rów­nież spo­wo­do­wa­ne prze­ko­na­niem, iż dziec­ko po­cho­dzą­ce z da­nej ro­dzi­ny po­win­no w tej ro­dzi­nie po­zo­sta­wać i jed­no­cze­śnie sta­no­wi ochro­nę przed prze­ka­zy­wa­niem dziec­ka przez bio­lo­gicz­nych ro­dzi­ców w ce­lach fi­nan­so­wych oraz prze­ka­zy­wa­niem go oso­bom nie­po­sia­da­ją­cym kwa­li­fi­ka­cji i pre­dys­po­zy­cji oso­bi­stych i mo­ral­nych do opie­ki nad dzieć­mi.

Ma to również spowodować spadek popularności licznych, otwarcie i legalnie działających stron internetowych kojarzących osoby chcące przysposobić dziecko z rodzicami, którzy noszą się z zamiarem oddania dziecka do adopcji. Powyższe rozwiązanie pozwoli również na zbieranie danych statystycznych umożliwiających poznanie skali oraz ewentualnych kierunków zmian tego zjawiska oraz przyjęcie konkretnych rozwiązań gwarantujących, iż do adopcji nie będzie dochodzić bez pośrednictwa ośrodka adopcyjnego, a tym samym:

• bez wni­kli­wej we­ry­fi­ka­cji kwa­li­fi­ka­cji i pre­dys­po­zy­cji osób ubie­ga­ją­cych się o ad­op­cję,
• bez po­rów­na­nia kwa­li­fi­ka­cji i pre­dys­po­zy­cji wnio­sko­daw­ców z kwa­li­fi­ka­cja­mi osób ocze­ku­ją­cych na ad­op­cję w tych ośrod­kach,
• bez do­ko­na­nia kwa­li­fi­ka­cji dziec­ka do ro­dzi­ny (a nie od­wrot­nie),
• bez wspar­cia, a w dal­szej per­spek­ty­wie do­radz­twa ze stro­ny ośrod­ka

Adwo­kat dr Iwo­na Zie­lin­ko


JAKIE WARUNKI TRZEBA SPEŁNIĆ BY PRZYSPOSOBIĆ DZIECKO W POLSCE ?

Obecnie wiele młodych małżeństw boryka się z wciąż nasilającym się problemem bezpłodności. Często jedyną szansą na posiadanie potomstwa staje się w takiej sytuacji przysposobienie dziecka. Jednak procedura adopcyjna bywa długa i skomplikowana, dodatkowo przyszli rodzice muszą spełnić następujące warunki starając się o adopcję dziecka:

• po­zo­sta­wa­nie w związ­ku mał­żeń­skim – pa­ry bę­dą­ce w nie­for­mal­nych związ­kach nie mo­gą sta­rać się o wspól­ną ad­op­cję. Na­to­miast mo­gą się o nią ubie­gać oso­by sa­mot­ne, tj. sa­mot­na ko­bie­ta, roz­wód­ka­/ro­zwod­nik, wdo­wa­/w­do­wiec. Istot­ny jest rów­nież fakt, że je­den z mał­żon­ków nie mo­że przy­spo­so­bić dziec­ka, je­śli dru­gi z mał­żon­ków nie wy­ra­ził na to zgo­dy (chy­ba, że nie ma zdol­no­ści do czyn­no­ści praw­nych);
• od­po­wied­nia róż­ni­ca wie­ku – trud­no jed­no­znacz­nie stwier­dzić ja­ka jest je­go gra­ni­ca, po­nie­waż jest to po­ję­cie nie­ostre, ale prak­ty­ka po­ka­zu­je, iż nie po­win­na prze­kra­czać 40 lat. Ma to za­po­bie­gać sy­tu­acjom, że ro­dzi­ce – z uwa­gi na za­awan­so­wa­ny wiek – nie bę­dą w sta­nie spra­wo­wać na­le­ży­tej opie­ki nad dziec­kiem;
• sta­łe za­miesz­ki­wa­nie na te­ry­to­rium Pol­ski;
• od­po­wied­nie wa­run­ki miesz­ka­nio­we – mi­le wi­dzia­ny jest osob­ny po­kój dla dziec­ka;

• stałe źródło utrzymania – nie ma określonej kwoty dochodów, której osiągnięcie umożliwia staranie się o adopcję, decyzje są rozpatrywane indywidualnie;
• pełne prawa cywilne i obywatelskie;
• brak ograniczeń we władzy rodzicielskiej;
• brak chorób fizycznych i psychicznych, które umożliwiają właściwą opiekę nad dzieckiem – upośledzenie umysłowe uniemożliwia starania się o adopcję;
• brak uzależnień od narkotyków i innych środków odurzających;
• rękojmia właściwego wywiązywania się z powierzonych obowiązków;
• słuszne motywy adopcji – należy zbadać, czy decyzja o adopcji jest starannie przemyślana, a nie jest jedynie chwilową zachcianką małżonków lub próbą ratowania związku;
• jednomyślność w podjęciu decyzji o adopcji dziecka.

Ośrod­ki ad­op­cyj­ne mo­gą stwo­rzyć sze­reg do­dat­ko­wych kry­te­riów ubie­ga­nia się o ad­op­cję, jak np. nie­ka­ral­ność, staż związ­ku mał­żeń­skie­go, róż­ni­ca wie­ku po­mię­dzy mał­żon­ka­mi, za­świad­cze­nie o bez­płod­no­ści, opi­nię pro­bosz­cza pa­ra­fii.

Adwo­kat dr Iwo­na Zie­lin­ko


CZY SAMOTNA KOBIETA MA SZANSĘ PRZYSPOSOBIĆ DZIECKO W POLSCE ?

W Polsce przysposobić dziecko mogą nie tylko osoby pozostające w związku małżeńskim, ale również samotne kobiety mają taką możliwość. Muszą jednak spełnić szereg warunków, takich jak:

• od­po­wied­nia róż­ni­ca wie­ku – trud­no jed­no­znacz­nie stwier­dzić, ja­ka jest je­go gra­ni­ca, ale prak­ty­ka po­ka­zu­je, iż nie po­win­na prze­kra­czać 40 lat. Ma to za­po­bie­gać sy­tu­acjom, że ro­dzic z uwa­gi na za­awan­so­wa­ny wiek, nie bę­dzie w sta­nie spra­wo­wać na­le­ży­tej opie­ki nad dziec­kiem;
• sta­łe za­miesz­ki­wa­nie na te­ry­to­rium Pol­ski;
• od­po­wied­nie wa­run­ki miesz­ka­nio­we i sta­łe źró­dło utrzy­ma­nia – nie ma okre­ślo­nej kwo­ty do­cho­dów, któ­rej osią­gnię­cie umoż­li­wia sta­ra­nie się sa­mot­nej ko­bie­cie o ad­op­cję, de­cy­zje są roz­pa­try­wa­ne in­dy­wi­du­al­nie;
• peł­ne pra­wa cy­wil­ne i oby­wa­tel­skie;

• brak ograniczeń we władzy rodzicielskiej;
• brak chorób fizycznych i psychicznych, które umożliwiają właściwą opiekę nad dzieckiem – upośledzenie umysłowe uniemożliwia starania się o adopcję;
• brak uzależnień od narkotyków i innych środków odurzających;
• rękojmia właściwego wywiązywania się z powierzonych obowiązków;
• słuszne motywy adopcji – należy zbadać czy decyzja o adopcji jest starannie przemyślana, a nie jest jedynie chwilową zachcianką rodzica.

Ośrod­ki ad­op­cyj­ne mo­gą stwo­rzyć sze­reg do­dat­ko­wych kry­te­riów ubie­ga­nia się o ad­op­cję jak np. nie­ka­ral­ność, za­świad­cze­nie o bez­płod­no­ści, opi­nię pro­bosz­cza pa­ra­fii, któ­re by­wa­ją dys­ku­syj­ne.

Adwo­kat dr Iwo­na Zie­lin­ko


CZY RODZIC, KTÓRY ZRZEKŁ SIĘ WŁADZY RODZICIELSKIEJ I DZIECKO ZOSTAŁO PRZYSPOSOBIONE PRZEZ RODZINĘ ADOPCYJNĄ, MOŻE NASTĘPNIE ODZYSKAĆ WŁADZĘ RODZICIELSKĄ ?

Przysposobienie oznacza nawiązanie między osobą, która chce zaadoptować dziecko, a dzieckiem takiego stosunku prawnego, jaki istnieje między rodzicami a dzieckiem. Może nastąpić jedynie na mocy orzeczenia Sądu rodzinnego, wydanego na skutek złożenia wniosku przez rodziców chcących zaadoptować dziecko o przysposobienie konkretnego dziecka. Na jego mocy dziecko jest traktowane jako naturalny potomek przysposabiającego. Zaletą adopcji jest głównie zapewnienie dzieciom osieroconym lub pozbawionym naturalnego ogniska domowego takich warunków, w jakich by żyły, gdyby wychowywały się w naturalnej rodzinie. Dzięki takiemu rozwiązaniu mają one możliwość rozwoju w kochającej rodzinie i poczucie bezpieczeństwa. Z kolei małżonkom daje możliwość zaspokojenia instynktu macierzyńskiego w sytuacji, gdy nie mogą mieć własnych dzieci.

Mo­że­my wy­róż­nić na­stę­pu­ją­ce ro­dza­je przy­spo­so­bie­nia:

• wspól­ne – do­ko­na­ne przez dwie oso­by po­zo­sta­ją­ce w związ­ku mał­żeń­skim, któ­re uzy­sku­ją wła­dze ro­dzi­ciel­ską nad przy­spo­so­bio­nym dziec­kiem,
• przy­spo­so­bie­nie przez jed­ną oso­bę – jest moż­li­we rów­nież przez jed­ne­go z mał­żon­ków, oso­bę nie­za­męż­ną, wdo­wę­/w­dow­ca, roz­wód­kę­/ro­zwod­ni­ka,
• cał­ko­wi­te – na­stę­pu­je, gdy ro­dzi­ce bio­lo­gicz­ni dziec­ka wy­ra­zi­li przed Są­dem zgo­dę na je­go ad­op­cję bez wska­zy­wa­nia oso­by przy­spo­sa­bia­ją­ce­go. Ta­kie­go sto­sun­ku nie moż­na roz­wią­zać, gdyż ma cha­rak­ter tr­wa­ły i nie­od­w­ra­cal­ny, na je­go sku­tek dziec­ko wcho­dzi na sta­łe do no­wej ro­dzi­ny, otrzy­mu­je no­wy akt uro­dze­nia, gdzie w ru­bry­ce ro­dzi­ców wpi­su­je się ad­op­tu­ją­cych,

• pełne – dziecko wchodzi w pełni do rodziny przysposabiającego, wychodząc ze swojej rodziny naturalnej (rodzice biologiczni najczęściej nie żyją lub są nieznani). Skutki są podobne jak przy przysposobieniu pełnym z tą jednak różnicą, że Sąd może z ważnych powodów rozwiązać taki stosunek, w wyniku czego dziecko powróci do swojej rodziny naturalnej,
• niepełne – prowadzi do powstania stosunku prawnego wyłącznie mię- dzy przysposabiającym a przysposobionym. Dziecko nie nabywa praw i obowiązków wynikających z pokrewieństwa w stosunku do krewnych przysposabiającego oraz nie zrywa stosunków ze swoją rodziną naturalną. Stosunek ten może z ważnych powodów zostać rozwiązany przez sąd. Odnosi się najczęściej do dziecka starszego, które darzy uczuciem zarówno swoich rodziców naturalnych, jak i przysposabiającego, np. babcię.

Istot­ny jest fakt, iż przy­spo­sa­bia­ją­cy uzy­sku­je wła­dzę ro­dzi­ciel­ską nad dziec­kiem, a ro­dzi­ce na­tu­ral­ni ją tra­cą i czę­sto na­stęp­nie nie mo­gą jej po­tem odzy­skać, np. w sy­tu­acji gdy­by zmie­ni­li zda­nie. Zo­sta­je ze­rwa­ny wszel­ki kon­takt dziec­ka z ro­dzi­ca­mi na­tu­ral­ny­mi – od mo­men­tu przy­spo­so­bie­nia dziec­ka ro­dzi­ca­mi sta­ją się ad­op­tu­ją­cy, na któ­rych cią­ży obo­wią­zek ali­men­ta­cyj­ny wzglę­dem dziec­ka za­adop­to­wa­ne­go.

Adwo­kat dr Iwo­na Zie­lin­ko

Powrót do
poprzedniej strony

Powrót do strony głównej