CZY JEŻELI ZARZUCONO MI PRZESTĘPSTWO NARKOTYKOWE, TO ZOSTANIE WYMIERZONA KARA POZBAWIENIA WOLNOŚCI?

Nie musi. Wiele spośród przestępstw narkotykowych zagrożonych jest alternatywnie karami grzywny, ograniczenia wolności oraz pozbawienia wolności, co oznacza, że Sąd orzekający w sprawie dokonana wyboru nie tylko wymiaru, ale też rodzaju kary, w zależności od okoliczności danej sprawy.

Na­wet jed­nak w przy­pad­ku, gdy da­ne prze­stęp­stwo za­gro­żo­ne jest je­dy­nie ka­rą po­zba­wie­nia wol­no­ści, prze­pi­sy pra­wa prze­wi­du­ją sze­reg moż­li­wo­ści po­zwa­la­ją­cych unik­nąć osa­dze­nia w za­kła­dzie kar­nym. Sąd mo­że bo­wiem sko­rzy­stać z moż­li­wo­ści pod­da­nia spraw­cy pró­bie po­przez wa­run­ko­we umo­rze­nie po­stę­po­wa­nia, wa­run­ko­we za­wie­sze­nie wy­ko­na­nia ka­ry, czy też nad­zwy­czaj­ne zła­go­dze­nie ka­ry.

Wa­run­ko­wo uma­rza­jąc po­stę­po­wa­nie (art. 66 k.k.) Sąd okre­śla czas od 1 ro­ku do lat 3, w któ­rym to okre­sie spraw­ca prze­stęp­stwa za­gro­żo­ne­go ka­rą do 5 lat po­zba­wie­nia wol­no­ści, mo­że – za­miast wy­mie­rze­nia ka­ry – zo­stać od­da­ny pod do­zór ku­ra­to­ra, bądź in­ne­go podmio­tu, a tak­że na­ło­żo­ne mo­gą zo­stać na nie­go sto­sow­ne obo­wiąz­ki, czy też kon­kret­ne świad­cze­nie pie­nięż­ne. Po­stę­po­wa­nie zo­sta­nie jed­nak obo­wiąz­ko­wo pod­ję­te na no­wo, je­śli w okre­sie pró­by spraw­ca po­peł­ni po­dob­ne prze­stęp­stwo. Gdy zaś bę­dzie na­ru­szać po­rzą­dek praw­ny w in­ny spo­sób, po­stę­po­wa­nie bę­dzie mo­gło być pod­ję­te wg uzna­nia Są­du. Moż­li­wość sko­rzy­sta­nia z do­bro­dziej­stwa wa­run­ko­we­go umo­rze­nia de­ter­mi­no­wa­na jest przez oko­licz­no­ści czy­nu, sto­pień je­go szko­dli­wo­ści, a tak­że – co bar­dzo istot­ne – po­sta­wę spraw­cy i je­go do­tych­cza­so­wy spo­sób ży­cia.

Przy za­sto­so­wa­niu wa­run­ko­we­go za­wie­sze­nia wy­ko­na­nia ka­ry (art. 69 k.k.), nie wy­ko­nu­je się orze­czo­nej ka­ry po­zba­wie­nia wol­no­ści – je­śli jest niż­sza od ro­ku – okre­śla­jąc jed­no­cze­śnie okres pró­by w wy­mia­rze od 1 ro­ku do lat 3 (dla mło­do­cia­nych – spraw­ców po­ni­żej 21. ro­ku ży­cia w chwi­li po­peł­nie­nia czy­nu, a po­ni­żej 24. ro­ku ży­cia w chwi­li orze­ka­nia – od lat 2 do 5), w któ­rym to okre­sie ska­za­ny mo­że być od­da­ny pod do­zór ku­ra­to­ra, bądź in­ne­go podmio­tu, zo­bo­wią­za­ny do wy­ko­ny­wa­nia sto­sow­nych obo­wiąz­ków, a tak­że za­pła­ty grzyw­ny. Po­dob­nie jak w przy­pad­ku wa­run­ko­we­go umo­rze­nia, ka­rę wa­run­ko­wo za­wie­szo­ną od­wie­sza się, gdy spraw­ca w okre­sie pró­by po­peł­ni prze­stęp­stwo po­dob­ne do te­go, za któ­re zo­stał ska­za­ny, gdy zaś bę­dzie na­ru­szać po­rzą­dek praw­ny, od­wie­sze­nie za­le­żeć bę­dzie od uzna­nia Są­du. Wska­zać też trze­ba, że moż­li­wość za­wie­sze­nia ka­ry zre­ali­zu­je się tyl­ko wo­bec spraw­cy nie­ka­ra­ne­go uprzed­nio ka­rą po­zba­wie­nia wol­no­ści – chy­ba że ska­za­nie zdą­ży­ło się za­trzeć, for­mal­nie czy­niąc spraw­cę po­now­nie nie­ka­ra­nym. Po­nad­to za­wie­sze­nie wy­ko­na­nia ka­ry moż­li­we bę­dzie tyl­ko w sy­tu­acji, w któ­rej wy­star­czy ono do osią­gnię­cia ce­lów ka­ry, a do­dat­ko­wo prze­ma­wiać bę­dzie za tym po­sta­wa spraw­cy, je­go kry­tycz­ny sto­su­nek do czy­nu oraz do­tych­cza­so­wy spo­sób ży­cia.

Na­dzwy­czaj­ne zła­go­dze­nie ka­ry (art. 60 k.k.) po­le­ga zaś na orze­cze­niu ka­ry po­zba­wie­nia wol­no­ści w niż­szym wy­mia­rze, bądź ła­god­niej­sze­go ro­dza­ju – ogra­ni­cze­nia wol­no­ści lub grzyw­ny – niż co do za­sa­dy prze­wi­du­je usta­wa, wg od­po­wied­nich wy­tycz­nych. Zna­czy to, iż na­wet w sy­tu­acji gdy da­ne prze­stęp­stwo za­gro­żo­ne jest je­dy­nie ka­rą po­zba­wie­nia wol­no­ści, moż­li­we jest orze­cze­nie ka­ry ogra­ni­cze­nia wol­no­ści lub grzyw­ny. Z do­bro­dziej­stwa ta­kie­go zła­go­dze­nia sko­rzy­stać mo­że oso­ba mło­do­cia­na (po­ni­żej 21. ro­ku ży­cia w chwi­li po­peł­nie­nia czy­nu, a po­ni­żej 24. ro­ku ży­cia w chwi­li orze­ka­nia), jak rów­nież oso­ba, wzglę­dem któ­rej – zda­niem Są­du – na­wet naj­niż­sza ka­ra prze­wi­dzia­na za da­ne prze­stęp­stwo oka­że się być zbyt su­ro­wą. Na po­dob­nej za­sa­dzie pre­mio­wa­ne są oso­by dzia­ła­ją­ce w zor­ga­ni­zo­wa­nych gru­pach prze­stęp­czych, któ­re ujaw­nia­ją or­ga­nom istot­ne in­for­ma­cje do­ty­czą­ce in­nych współ­spraw­ców.

Oczy­wi­ście na­le­ży też pa­mię­tać, że sam pro­ku­ra­tor­ski za­rzut po­peł­nie­nia prze­stęp­stwa nar­ko­ty­ko­we­go, czy też na­wet akt oskar­że­nia, nie mu­si być jed­no­znacz­ny z by­ciem win­nym. Ko­rzy­sta­jąc bo­wiem z po­mo­cy do­świad­czo­ne­go ad­wo­ka­ta, wy­ka­zać moż­na swo­ją nie­win­ność, a w efek­cie unik­nąć nie­słusz­ne­go ska­za­nia. War­to jed­nak pod­kre­ślić, że – po­mi­mo do­mnie­ma­nia nie­win­no­ści – sam fakt niepo­peł­nie­nia prze­stęp­stwa nie mu­si spo­wo­do­wać unie­win­nie­nia, do­pó­ki się te­go nie udo­wod­ni, dlate­go też za­an­ga­żo­wa­nie obroń­cy po­win­no być pod­sta­wo­wą czyn­no­ścią, na­wet przy prze­ko­na­niu o bra­ku wi­ny. Gdy zaś spraw­ca fak­tycz­nie jest win­ny, po­moc ad­wo­ka­ta rów­nież bę­dzie nie­oce­nio­na, w kon­tek­ście moż­li­wo­ści sko­rzy­sta­nia z omó­wio­nych po­wy­żej środ­ków zwią­za­nych z pod­da­niem spraw­cy pró­bie.

Adwo­kat Dr Iwo­na Zie­lin­ko

Powrót do poprzedniej strony
Powrót do strony głównej