INTERCYZA





 

CO TO JEST INTERCYZA ?

Statystyki GUS pokazują, że liczba rozwodów z roku na rok wciąż rośnie. W roku 2000 było ich 43 tys., w 2004 – 56 tys., a w 2008 już 66 tys. (25,4% liczby nowo zawartych małżeństw). Ta tendencja jest z roku na rok rosnąca!

Zgod­nie z obo­wią­zu­ją­cym w Pol­sce pra­wem, mał­żon­ków po ślu­bie łą­czy wspól­no­ta ma­jąt­ko­wa (ustrój usta­wo­wy) w prze­ci­wień­stwie do więk­szo­ści kra­jów Unii Eu­ro­pej­skiej, gdzie roz­dziel­ność ma­jąt­ko­wa jest ustro­jem usta­wo­wym. Wspól­no­ta ma­jąt­ko­wa, któ­ra po­wsta­je mie­dzy dwo­ma oso­ba­mi w chwi­li za­war­cia mał­żeń­stwa, obej­mu­je wszyst­ko co mał­żon­ko­wie na­by­li w trak­cie tr­wa­nia for­mal­ne­go związ­ku, czy­li przedmio­ty za­ku­pio­ne od chwi­li za­war­cia mał­żeń­stwa na­le­żą do ma­jąt­ku wspól­ne­go, po­za pew­ny­mi wy­jąt­ka­mi, sta­no­wią­cy­mi ma­ją­tek oso­bi­sty każ­de­go z mał­żon­ków (m.in. ma­ją­tek na­by­ty przed ślu­bem, ma­ją­tek odzie­dzi­czo­ny, po­cho­dzą­cy z za­pi­su lub da­ro­wi­zny, a tak­że pie­nią­dze z od­szko­do­wa­nia czy na­gro­dy pie­nięż­ne).

Czym jest in­ter­cy­za? Jest umo­wą ma­jąt­ko­wą mał­żeń­ską, za­wie­ra­ną przed za­war­ciem mał­żeń­stwa lub w je­go trak­cie. Aby by­ła waż­na, mu­si zo­stać za­war­ta za zgo­dą obu stron w for­mie ak­tu no­ta­rial­ne­go. Dzię­ki niej moż­na wpro­wa­dzić roz­dziel­ność ma­jąt­ko­wą i jest to naj­czę­ściej spo­ty­ka­ny w prak­ty­ce mo­del. Ozna­cza on sy­tu­ację, że wszyst­ko co je­den z mał­żon­ków ku­pi po pod­pi­sa­niu in­ter­cy­zy wcho­dzi w skład je­go ma­jąt­ku oso­bi­ste­go i każ­dy za­rzą­dza swo­im ma­jąt­kiem oso­bi­stym sa­mo­dziel­nie, a ma­ją­tek wspól­ny nie ist­nie­je. Moż­na też przy­jąć in­ne roz­wią­za­nia niż wspól­no­ta usta­wo­wa, któ­rą moż­na roz­sze­rzyć lub ogra­ni­czyć.

W Polsce intercyza podpisywana jest stosunkowo rzadko, najczęstszą przyczyną podpisywania takiej umowy jest różnica statusu majątkowego partnerów. W intercyzach gustują na ogół ludzie zamożni i prawnicy, znający z praktyki zawodowej minusy jej braku. Coraz częściej młodzi ludzie myślą o podpisaniu intercyzy przed ślubem, nauczeni niepowodzeniami swoich rówieśników czy przyjaciół, jednak na ogół przy pierwszym mał- żeństwie kończy się na samych rozważaniach. Chętniej podpisują intercyzę osoby, które zawierają drugie lub kolejne małżeństwo, bogatsze o doświadczenia poprzedniego małżeństwa bez intercyzy i zarazem uboższe o fragment swojego majątku, który przy podziale majątku musiały „odpalić” eksowi.

Koszt pod­pi­sa­nia umo­wy ma­jąt­ko­wej mał­żeń­skiej przed ślu­bem, po do­li­cze­niu wy­pi­sów oraz po­dat­ku VAT, wy­no­si ok. 550 zł. W przy­pad­ku gdy in­ter­cy­za pod­pi­sy­wa­na jest w trak­cie tr­wa­nia mał­żeń­stwa, koszt jej za­war­cia mo­że być znacz­nie wyż­szy, gdyż za­le­ży od ro­dza­ju ma­jąt­ku i je­go łącz­nej war­to­ści

Adwo­kat dr Iwo­na Zie­lin­ko


CZY WARTO PODPISAĆ INTERCYZĘ I CZY JEST ONA KORZYSTA JEDYNIE DLA OSÓB ZAMOŻNYCH ?

Przed zawarciem małżeństwa lub w jego trakcie warto się zastanowić, czy słusznym rozwiązaniem będzie podpisanie intercyzy, która – wbrew ogólnemu przekonaniu – nie jest korzystna tylko dla osób zamożnych. Do jej zalet z pewnością można zaliczyć fakt, iż umożliwia utrzymanie niezależności finansowej przez małżonków, co wiąże się z uniknięciem często niemiłego i skomplikowanego postępowania o podział majątku po ewentualnym rozwodzie. Inną zaletą z pewnością jest chęć ochrony dóbr zgromadzonych po ślubie przed ich ewentualną egzekucją, np. w sytuacji gdy jeden z małżonków prowadzi działalność gospodarczą, wiążącą się z dużym ryzykiem finansowym. Należy jednak pamiętać, że zniesienie wspólnoty majątkowej nie zapewnia pełnego bezpieczeństwa przed roszczeniami wierzycieli. Zgodnie z obowiązującym prawem, intercyzy są względnie bezskuteczne. Bowiem ustawodawca nałożył na osoby prowadzące działalność gospodarczą obowiązek ujawniania informacji o istnieniu lub ustaniu małżeńskiej wspólno- ści majątkowej. Oznacza to, że majątek współmałżonka jest chroniony dzięki intercyzie tylko wtedy, gdy o jej istnieniu kontrahent został powiadomiony w momencie zawierania umowy.

Wadą rozdzielności majątkowej jest ograniczenie zdolności kredytowej małżeństwa, ponieważ po podpisaniu intercyzy para małżonków nie może już ubiegać się razem o pożyczkę, w wyniku czego majątek jednego małżonka nie może być uwzględniany w przypadku zaciągnięcia kredytu przez drugiego. Kolejnym minusem jest utrata prawa do wspólnego rozliczania podatku dochodowego, nawet jeśli intercyza została zawarta pod koniec roku i przez większą część okresu podatkowego małżonkowie byli we wspólnocie majątkowej.

To, czy pod­pi­sze­my in­ter­cy­zę czy też nie, za­le­ży tyl­ko i wy­łącz­nie od nas. Obec­nie co­raz wię­cej mał­żon­ków i par pla­nu­ją­cych ślub roz­wa­ża w swo­ich pla­nach pod­pi­sa­nie in­ter­cy­zy ze wzglę­dów bez­pie­czeń­stwa. Jest to pew­na for­ma ubez­pie­cze­nia, któ­ra da­je nam pew­ność, że w przy­pad­ku nie­prze­my- śla­nych de­cy­zji współ­mał­żon­ka, bądź roz­wo­du unik­nie­my bo­le­snych roz­cza­ro­wań i kłót­ni o każ­dy grosz. Trze­ba sta­ran­nie prze­my­śleć wszyst­kie „za” i „prze­ci­w”.

Adwo­kat dr Iwo­na Zie­lin­ko


JAKIE KWESTIE MOŻNA UREGULOWAĆ W UMOWACH PRZEDMAŁŻEŃSKICH ?

Intercyza podpisana przez obojga małżonków w obecności notariusza winna zawierać wiele aspektów dotyczących małżeństwa oraz jego przyszłości. Często zawiera również wręcz drobiazgowe, ale mające znaczenie dla małżonków kwestie jak np.:

• usta­le­nie ja­kiej war­to­ści pre­zen­ty mał­żon­ko­wie bę­dą so­bie ku­po­wać z oka­zji róż­ne­go ro­dza­ju uro­czy­sto­ści,
• spo­sób fi­nan­so­wa­nia wy­kształ­ce­nia wspól­nych dzie­ci,
• czę­sto­tli­wość upra­wia­nia sek­su przez mał­żon­ków,
• wy­so­kość za­do­śćuczy­nie­nia dla bied­niej­sze­go mał­żon­ka w przy­pad­ku roz­wo­du z wi­ny mał­żon­ka za­moż­niej­sze­go,

• wysokość zabezpieczenia finansowego dla małżonka uboższego na wypadek rozwodu czy wysokość alimentów na dzieci na wypadek rozwodu.

To, czy pod­pi­sze­my in­ter­cy­zę, czy też nie, za­le­ży tyl­ko i wy­łącz­nie od nas. Obec­nie wie­lu mał­żon­ków i par pla­nu­ją­cych ślub, roz­wa­ża w swo­ich pla­nach pod­pi­sa­nie in­ter­cy­zy ze wzglę­dów bez­pie­czeń­stwa i kom­for­tu. Jest to pew­na for­ma ubez­pie­cze­nia, któ­ra da­je nam pew­ność, że w przy­pad­ku nie­prze­my- śla­nych de­cy­zji współ­mał­żon­ka, bądź roz­wo­du unik­nie­my bo­le­snych roz­cza­ro­wań czy kłót­ni o każ­dy grosz i bę­dzie­my wie­dzie­li, cze­go się spo­dzie­wać.

Adwo­kat dr Iwo­na Zie­lin­ko


JAK WYGLĄDA SYTUACJA, GDY PODPISZEMY INTERCYZĘ PO ROKU MAŁŻEŃSTWA ?

Intercyzę możemy podpisać nie tylko przed zawarciem związku małżeńskiego, ale również w jego trakcie, niezależnie od długości stażu małżeńskiego. Możemy ją zatem podpisać zarówno rok, jak i 20 lat po ślubie. W tym celu należy udać się do notariusza i zabrać ze sobą wszystkie niezbędne dokumenty, regulujące sytuację majątkową wraz z dowodami osobistymi i aktem zawarcia małżeństwa. Mamy możliwość ustanowienia rozdzielno- ści majątkowej, rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobków oraz możemy rozszerzyć lub ograniczyć wspólność majątkową.

Co jest istot­ne – roz­dziel­ność umow­na po­wsta­je z chwi­lą za­war­cia umo­wy przed no­ta­riu­szem. Kon­se­kwen­cją usta­no­wie­nia roz­dziel­no­ści ma­jąt­ko­wej jest usta­nie wspól­no­ści ma­jąt­ko­wej mał­żeń­skiej. W ta­kim przy­pad­ku do ma­jąt­ków oso­bi­stych każ­de­go z mał­żon­ków wej­dą na­stę­pu­ją­ce przedmio­ty ma­jąt­ko­we:

• na­by­te przez każ­de­go z nich przed po­wsta­niem wspól­no­ści ma­jąt­ko­wej lub tzw. su­ro­ga­ty tych przedmio­tów, tj. przedmio­ty na­by­te za pie­nią­dze uzy­ska­ne ze sprze­da­ży przedmio­tów z ma­jąt­ku oso­bi­ste­go,
• przedmio­ty ma­jąt­ko­we sta­no­wią­ce ma­ją­tek oso­bi­sty każ­de­go z mał­żon­ków w cza­sie tr­wa­nia wspól­no­ści ma­jąt­ko­wej,
• udział przy­pa­da­ją­cy mał­żon­ko­wi w ma­jąt­ku, któ­ry był do­tych­czas ob­ję­ty wspól­no­ścią ma­jąt­ko­wą (bez wska­zy­wa­nia kon­kret­nych przedmio­tów),

• a także przedmioty majątkowe nabyte przez każdego z małżonków po zawarciu umowy.

Za­sa­dą jest, iż udzia­ły w ma­jąt­ku wspól­nym są rów­ne. Ist­nie­je jed­nak moż­li­wość usta­le­nia nie­rów­nych udzia­łów. Usta­no­wie­nie roz­dziel­no­ści ma­jąt­ko­wej po­wo­du­je, iż ma­ją­tek, któ­ry do tej po­ry sta­no­wił nie­po­dziel­ną wspól­ność, sta­je się współwła­sno­ścią (tzn. sta­je się po­dziel­ny). Do­ko­na­nie fi­zycz­ne­go po­dzia­łu ma­jąt­ku mo­że na­stą­pić do­pie­ro po usta­no­wie­niu roz­dziel­no­ści ma­jąt­ko­wej. Je­śli po­wsta­nie spór mię­dzy mał­żon­ka­mi co do fi­zycz­ne­go po­dzia­łu przedmio­tów, każ­de z mał­żon­ków mo­że wy­stą­pić do są­du o po­dział ma­jąt­ku ob­ję­te­go współwła­sno­ścią.

Je­śli mał­żon­ko­wie do­ko­na­ją po­dzia­łu ma­jąt­ku przed no­ta­riu­szem, w dro­dze umo­wy, to war­tość ma­jąt­ku mo­gą usta­lić do­wol­nie (za­rów­no bez osza­co­wa­nia przez bie­głe­go, jak i z osza­co­wa­niem). No­ta­riusz nie bę­dzie sam usta­lał war­to­ści ma­jąt­ku, tyl­ko do­ko­na po­dzia­łu w związ­ku ze zgod­ny­mi oświad­cze­nia­mi mał­żon­ków. Je­śli zaś za­ist­nie­je spór co do po­dzia­łu ma­jąt­ku, to po­zo­sta­je dro­ga są­do­wa. Na­le­ży wte­dy zło­żyć wnio­sek do­wo­do­wy o prze­pro­wa­dze­nie do­wo­du z opi­nii bie­głe­go na oko­licz­ność usta­le­nia war­to­ści przedmio­tów wcho­dzą­cych w skład ma­jąt­ku pod­le­ga­ją­ce­go po­dzia­ło­wi (w tym m.in. nie­ru­cho­mo­ści, ak­ty­wów na ra­chun­kach itp.). Bie­gły osza­cu­je war­tość na dzień usta­no­wie­nia roz­dziel­no­ści

Adwo­kat dr Iwo­na Zie­lin­ko

Powrót do
poprzedniej strony

Powrót do strony głównej