Procedura o pomówienie i znieważenie

 

214

Spe­cy­ficz­na pro­ce­du­ra w spra­wach o po­mó­wie­nie i znie­wa­że­nie.

Za­rów­no prze­stęp­stwo po­mó­wie­nia, jak i znie­wa­że­nia jest ści­ga­ne z oskar­że­nia pry­wat­ne­go, co sta­no­wi wy­ją­tek od za­sa­dy, że or­ga­ny pro­ce­so­we pro­wa­dzą po­stę­po­wa­nie i do­ko­nu­ją czyn­no­ści z urzę­du. W tym wy­pad­ku akt oskar­że­nia spo­rzą­dzo­ny mu­si zo­stać przez po­krzyw­dzo­ne­go, któ­ry na­stęp­nie wy­stę­pu­je przed są­dem re­jo­no­wym w ro­li oskar­ży­cie­la pry­wat­ne­go. Z ko­lei oso­ba, któ­ra nas po­ma­wia uzy­sku­je sta­tus oskar­żo­ne­go. Z uwa­gi na fakt, iż jest to po­stę­po­wa­nie spe­cy­ficz­ne i skom­pli­ko­wa­ne, war­to sko­rzy­stać z po­mo­cy ad­wo­ka­ta, o czym by­ła mo­wa po­wy­żej. Do spra­wy mo­że rów­nież przy­łą­czyć się pro­ku­ra­tor, pod wa­run­kiem, że ist­nie­je in­te­res spo­łecz­ny w ści­ga­niu pro­ku­ra­torskim. W prak­ty­ce z ta­ki­mi przy­pad­ka­mi ma­my do czy­nie­nia nie­zwy­kle rzad­ko w po­stę­po­wa­niach pry­wat­no­skar­go­wych.

Masz rów­nież moż­li­wość zło­że­nia skar­gi na Po­li­cji, któ­ra w Two­im imie­niu za­bez­pie­czy do­wo­dy i prze­śle zgro­ma­dzo­ny ma­te­riał do Są­du, jed­nak nie ocze­kuj zbyt wie­le! Nic nie za­stą­pi pra­cy i za­an­ga­żo­wa­nia ad­wo­ka­ta, któ­ry do­kład­nie prze­ana­li­zu­je Two­ją spra­wę i opra­cu­je od­po­wied­nią stra­te­gię dzia­ła­nia. Or­ga­na ści­ga­nia (Po­li­cja i pro­ku­ra­tu­ra) ma­ją mnó­stwo pra­cy w spra­wach ści­ga­nych z oskar­że­nia pu­blicz­ne­go i nie ma sen­su ab­sor­bo­wać ich jesz­cze spra­wa­mi z oskar­że­nia pry­wat­ne­go. Nie ocze­kujmy, że po­li­cjan­ci czy pro­ku­ra­to­rzy bę­dą wy­rę­czać ad­wo­ka­tów i nie dziw­ny się, że skoń­czy­ło się umo­rze­niem, czy­li ni­czym. Po pro­stu trze­ba przy­jąć do wia­do­mo­ści, że do ści­ga­nia po­mó­wień i znie­wag wła­ści­wy jest tryb pry­wat­no­skar­go­wy, a praw­ni­kiem, któ­ry wła­ści­wie po­pro­wa­dzi ta­kie po­stę­po­wa­nie jest ad­wo­kat a nie pro­ku­ra­tor!

Je­śli pry­wat­ny akt oskar­że­nia speł­nia wy­mo­gi for­mal­ne, sąd do­rę­czy je­go od­pis oskar­żo­ne­mu i jed­no­cze­śnie za­wia­do­mi o ter­mi­nie po­sie­dze­nia po­jed­naw­cze­go, któ­re za­wsze po­prze­dza roz­pra­wę głów­ną w po­stę­po­wa­niach pry­wat­no­skar­go­wych. Oskar­żo­ny ma pra­wo zło­żyć pi­sem­ną od­po­wiedź na akt oskar­że­nia w ter­mi­nie 7 dni. W sy­tu­acji, gdy na ter­mi­nie ww. po­sie­dze­nia nie doj­dzie do po­jed­na­nia stron, wów­czas sąd skie­ru­je spra­wę na roz­pra­wę głów­ną i w mia­rę moż­li­wo­ści wy­zna­czy od ra­zu jej ter­min.

Sprawy o pomówienie i znieważenie sąd rozpoznaje jednoosobowo, rozprawa co do zasady odbywa się ustnie i z mocy prawa jest niejawna, jednak na wniosek osoby pokrzywdzonej może odbywać się w sposób jawny. W przypadku gdy rozprawa odbywa się z wyłączeniem jawności, każda ze stron, zarówno oskarżyciel prywatny, jak i oskarżony, może przybrać tzw. “osoby zaufania”, które wyjątkowo mogą uczestniczyć w postępowaniu sądowym w charakterze publiczności. Osoby obecne na sali sądowej są zobowiązane zachować przebieg postępowania w tajemnicy, o czym zostają pouczone przez sąd. Prywatny akt oskarżenia odczytuje oskarzyciel prywatny, ustanowiony przez niego pełnomocnik lub protokoloant (wedle decyzji sądu). Warto pamiętać, że oskarżony do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego ma możliwość wniesienia przeciwko oskarżycielowi prywatnemu wzajemnego aktu oskarżenia o czyn, pozostający w związku z czynem zarzucanym oskażonemu. W tej sytuacji sąd może rozpoznać obie rozprawy łącznie.

Je­śli za­sta­na­wiasz się nad zło­że­niem pry­wat­ne­go ak­tu oskar­że­nia, to pa­mię­taj, że im więk­szą licz­bą do­wo­dów dys­po­nu­jesz, tym więk­sza szan­sa na ska­za­nie oskar­żo­ne­go. Do­wo­da­mi mo­gą być np. ze­zna­nia świad­ków, do­ku­men­ty, ko­re­spon­den­cja, na­gra­nia au­dio­wi­zu­al­ne, a na­we smsy czy ma­ile.

Opła­ty w spra­wach pry­wat­no­skar­go­wych.

Je­śli już zde­cy­do­wa­łeś się wnieść pry­wat­ny akt oskar­że­nia, pa­mię­taj, że są­dem wła­ści­wym do roz­po­zna­nia spra­wy jest sąd re­jo­no­wy miej­sca po­peł­nie­nia prze­stęp­stwa. Nie za­po­mnij o uisz­cze­niu opła­ty od pry­wat­ne­go ak­tu oskar­że­nia w wy­so­ko­ści 300 zł (opła­ta sta­ła, obli­ga­to­ryj­na). Brak uisz­cze­nia ww. kwo­ty na ra­chu­nek ban­ko­wy Są­du, po otrzy­ma­niu uprzed­nio we­zwa­nia do jej uzu­peł­nie­nia spo­wo­du­je uzna­niem pry­wat­ne­go ak­tu oskar­że­nia za bez­sku­tecz­ny, co ozna­cza, że nie wy­wo­ła skut­ków prze­wi­dzia­nych w usta­wie.

Masz jed­nak szan­sę na zwrot uisz­czo­nej opła­ty w sy­tu­acji:

• gdy doj­dzie do po­jed­na­nia Stron przed wsz­czę­ciem prze­wo­du są­do­we­go,
• wa­run­ko­we­go umo­rze­nia po­stę­po­wa­nia,
• umo­rze­nia po­stę­po­wa­nia z po­wo­du nie­po­czy­tal­no­ści spraw­cy, zni­ko­mej spo­łecz­nej szko­dli­wo­ści czy­nu, stwier­dze­nia w za­rzu­ca­nym czy­nie zna­mion prze­stęp­stwa ści­ga­ne­go z oskar­że­nia pu­blicz­ne­go,
• zmia­ny try­bu ści­ga­nia z po­wo­du przy­łą­cze­nia się pro­ku­ra­to­ra do po­stę­po­wa­nia wsz­czę­te­go przez oskar­ży­cie­la pry­wat­ne­go i za­koń­cze­nia po­stę­po­wa­nia w try­bie pu­blicz­no­skar­go­wym.

Adwo­kat Dr Iwo­na Zie­lin­ko

Powrót do
poprzedniej strony

Powrót do strony głównej