Intercyza

kancelaria adwokacka warszawa dr Iwona Zielinko





CO TO JEST INTERCYZA ?

Statystyki GUS pokazują, że liczba rozwodów z roku na rok wciąż rośnie. W roku 2000 było ich 43 tys., w 2004 – 56 tys., a w 2008 już 66 tys. (25,4% liczby nowo zawartych małżeństw). Ta tendencja jest z roku na rok rosnąca!

Zgodnie z obowiązującym w Polsce prawem, małżonków po ślubie łączy wspólnota majątkowa (ustrój ustawowy) w przeciwieństwie do większości krajów Unii Europejskiej, gdzie rozdzielność majątkowa jest ustrojem ustawowym. Wspólnota majątkowa, która powstaje miedzy dwoma osobami w chwili zawarcia małżeństwa, obejmuje wszystko co małżonkowie nabyli w trakcie trwania formalnego związku, czyli przedmioty zakupione od chwili zawarcia małżeństwa należą do majątku wspólnego, poza pewnymi wyjątkami, stanowiącymi majątek osobisty każdego z małżonków (m.in. majątek nabyty przed ślubem, majątek odziedziczony, pochodzący z zapisu lub darowizny, a także pieniądze z odszkodowania czy nagrody pieniężne).

Czym jest intercyza? Jest umową majątkową małżeńską, zawieraną przed zawarciem małżeństwa lub w jego trakcie. Aby była ważna, musi zostać zawarta za zgodą obu stron w formie aktu notarialnego. Dzięki niej można wprowadzić rozdzielność majątkową i jest to najczęściej spotykany w praktyce model. Oznacza on sytuację, że wszystko co jeden z małżonków kupi po podpisaniu intercyzy wchodzi w skład jego majątku osobistego i każdy zarządza swoim majątkiem osobistym samodzielnie, a majątek wspólny nie istnieje. Można też przyjąć inne rozwiązania niż wspólnota ustawowa, którą można rozszerzyć lub ograniczyć.

W Polsce intercyza podpisywana jest stosunkowo rzadko, najczęstszą przyczyną podpisywania takiej umowy jest różnica statusu majątkowego partnerów. W intercyzach gustują na ogół ludzie zamożni i prawnicy, znający z praktyki zawodowej minusy jej braku. Coraz częściej młodzi ludzie myślą o podpisaniu intercyzy przed ślubem, nauczeni niepowodzeniami swoich rówieśników czy przyjaciół, jednak na ogół przy pierwszym mał- żeństwie kończy się na samych rozważaniach. Chętniej podpisują intercyzę osoby, które zawierają drugie lub kolejne małżeństwo, bogatsze o doświadczenia poprzedniego małżeństwa bez intercyzy i zarazem uboższe o fragment swojego majątku, który przy podziale majątku musiały „odpalić” eksowi.

Koszt podpisania umowy majątkowej małżeńskiej przed ślubem, po doliczeniu wypisów oraz podatku VAT, wynosi ok. 550 zł. W przypadku gdy intercyza podpisywana jest w trakcie trwania małżeństwa, koszt jej zawarcia może być znacznie wyższy, gdyż zależy od rodzaju majątku i jego łącznej wartości

Adwokat dr Iwona Zielinko


CZY WARTO PODPISAĆ INTERCYZĘ I CZY JEST ONA KORZYSTA JEDYNIE DLA OSÓB ZAMOŻNYCH ?

Przed zawarciem małżeństwa lub w jego trakcie warto się zastanowić, czy słusznym rozwiązaniem będzie podpisanie intercyzy, która – wbrew ogólnemu przekonaniu – nie jest korzystna tylko dla osób zamożnych. Do jej zalet z pewnością można zaliczyć fakt, iż umożliwia utrzymanie niezależności finansowej przez małżonków, co wiąże się z uniknięciem często niemiłego i skomplikowanego postępowania o podział majątku po ewentualnym rozwodzie. Inną zaletą z pewnością jest chęć ochrony dóbr zgromadzonych po ślubie przed ich ewentualną egzekucją, np. w sytuacji gdy jeden z małżonków prowadzi działalność gospodarczą, wiążącą się z dużym ryzykiem finansowym. Należy jednak pamiętać, że zniesienie wspólnoty majątkowej nie zapewnia pełnego bezpieczeństwa przed roszczeniami wierzycieli. Zgodnie z obowiązującym prawem, intercyzy są względnie bezskuteczne. Bowiem ustawodawca nałożył na osoby prowadzące działalność gospodarczą obowiązek ujawniania informacji o istnieniu lub ustaniu małżeńskiej wspólno- ści majątkowej. Oznacza to, że majątek współmałżonka jest chroniony dzięki intercyzie tylko wtedy, gdy o jej istnieniu kontrahent został powiadomiony w momencie zawierania umowy.

Wadą rozdzielności majątkowej jest ograniczenie zdolności kredytowej małżeństwa, ponieważ po podpisaniu intercyzy para małżonków nie może już ubiegać się razem o pożyczkę, w wyniku czego majątek jednego małżonka nie może być uwzględniany w przypadku zaciągnięcia kredytu przez drugiego. Kolejnym minusem jest utrata prawa do wspólnego rozliczania podatku dochodowego, nawet jeśli intercyza została zawarta pod koniec roku i przez większą część okresu podatkowego małżonkowie byli we wspólnocie majątkowej.

To, czy podpiszemy intercyzę czy też nie, zależy tylko i wyłącznie od nas. Obecnie coraz więcej małżonków i par planujących ślub rozważa w swoich planach podpisanie intercyzy ze względów bezpieczeństwa. Jest to pewna forma ubezpieczenia, która daje nam pewność, że w przypadku nieprzemy- ślanych decyzji współmałżonka, bądź rozwodu unikniemy bolesnych rozczarowań i kłótni o każdy grosz. Trzeba starannie przemyśleć wszystkie „za” i „przeciw”.

Adwokat dr Iwona Zielinko


JAKIE KWESTIE MOŻNA UREGULOWAĆ W UMOWACH PRZEDMAŁŻEŃSKICH ?

Intercyza podpisana przez obojga małżonków w obecności notariusza winna zawierać wiele aspektów dotyczących małżeństwa oraz jego przyszłości. Często zawiera również wręcz drobiazgowe, ale mające znaczenie dla małżonków kwestie jak np.:

• ustalenie jakiej wartości prezenty małżonkowie będą sobie kupować z okazji różnego rodzaju uroczystości,
• sposób finansowania wykształcenia wspólnych dzieci,
• częstotliwość uprawiania seksu przez małżonków,
• wysokość zadośćuczynienia dla biedniejszego małżonka w przypadku rozwodu z winy małżonka zamożniejszego,

• wysokość zabezpieczenia finansowego dla małżonka uboższego na wypadek rozwodu czy wysokość alimentów na dzieci na wypadek rozwodu.

To, czy podpiszemy intercyzę, czy też nie, zależy tylko i wyłącznie od nas. Obecnie wielu małżonków i par planujących ślub, rozważa w swoich planach podpisanie intercyzy ze względów bezpieczeństwa i komfortu. Jest to pewna forma ubezpieczenia, która daje nam pewność, że w przypadku nieprzemy- ślanych decyzji współmałżonka, bądź rozwodu unikniemy bolesnych rozczarowań czy kłótni o każdy grosz i będziemy wiedzieli, czego się spodziewać.

Adwokat dr Iwona Zielinko


JAK WYGLĄDA SYTUACJA, GDY PODPISZEMY INTERCYZĘ PO ROKU MAŁŻEŃSTWA ?

Intercyzę możemy podpisać nie tylko przed zawarciem związku małżeńskiego, ale również w jego trakcie, niezależnie od długości stażu małżeńskiego. Możemy ją zatem podpisać zarówno rok, jak i 20 lat po ślubie. W tym celu należy udać się do notariusza i zabrać ze sobą wszystkie niezbędne dokumenty, regulujące sytuację majątkową wraz z dowodami osobistymi i aktem zawarcia małżeństwa. Mamy możliwość ustanowienia rozdzielno- ści majątkowej, rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobków oraz możemy rozszerzyć lub ograniczyć wspólność majątkową.

Co jest istotne – rozdzielność umowna powstaje z chwilą zawarcia umowy przed notariuszem. Konsekwencją ustanowienia rozdzielności majątkowej jest ustanie wspólności majątkowej małżeńskiej. W takim przypadku do majątków osobistych każdego z małżonków wejdą następujące przedmioty majątkowe:

• nabyte przez każdego z nich przed powstaniem wspólności majątkowej lub tzw. surogaty tych przedmiotów, tj. przedmioty nabyte za pieniądze uzyskane ze sprzedaży przedmiotów z majątku osobistego,
• przedmioty majątkowe stanowiące majątek osobisty każdego z małżonków w czasie trwania wspólności majątkowej,
• udział przypadający małżonkowi w majątku, który był dotychczas objęty wspólnością majątkową (bez wskazywania konkretnych przedmiotów),

• a także przedmioty majątkowe nabyte przez każdego z małżonków po zawarciu umowy.

Zasadą jest, iż udziały w majątku wspólnym są równe. Istnieje jednak możliwość ustalenia nierównych udziałów. Ustanowienie rozdzielności majątkowej powoduje, iż majątek, który do tej pory stanowił niepodzielną wspólność, staje się współwłasnością (tzn. staje się podzielny). Dokonanie fizycznego podziału majątku może nastąpić dopiero po ustanowieniu rozdzielności majątkowej. Jeśli powstanie spór między małżonkami co do fizycznego podziału przedmiotów, każde z małżonków może wystąpić do sądu o podział majątku objętego współwłasnością.

Jeśli małżonkowie dokonają podziału majątku przed notariuszem, w drodze umowy, to wartość majątku mogą ustalić dowolnie (zarówno bez oszacowania przez biegłego, jak i z oszacowaniem). Notariusz nie będzie sam ustalał wartości majątku, tylko dokona podziału w związku ze zgodnymi oświadczeniami małżonków. Jeśli zaś zaistnieje spór co do podziału majątku, to pozostaje droga sądowa. Należy wtedy złożyć wniosek dowodowy o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia wartości przedmiotów wchodzących w skład majątku podlegającego podziałowi (w tym m.in. nieruchomości, aktywów na rachunkach itp.). Biegły oszacuje wartość na dzień ustanowienia rozdzielności

Adwokat dr Iwona Zielinko

Powrót do poprzedniej strony
Powrót do strony głównej