Władza rodzicielska, kontakt z dziećmi

kancelaria adwokacka warszawa dr Iwona Zielinko





CZY OGRANICZENIE WŁADZY RODZICIELSKIEJ OZNACZA BRAK KONTAKTÓW Z DZIECKIEM ?

Często zdarzają się sytuacje, że Sąd – orzekając rozwód i kierując się dobrem dziecka – powierzy władzę rodzicielską jednemu małżonkowi, jednocześnie ograniczając ją drugiemu małżonkowi. Czy to oznacza, że od tej pory rodzic ten nie będzie mógł utrzymywać kontaktów z dzieckiem? Nic bardziej mylnego! Należy pamiętać, że władza rodzicielska to uprawnienia i obowiązki rodziców względem małoletniego dziecka, która obejmuje m.in. obowiązek wychowania dziecka, reprezentowania go, sprawowania opieki nad nim i jego majątkiem. Elementami władzy rodzicielskiej jest obowiązek alimentacyjny, prawo do osobistej styczności z dzieckiem i prawo do dziedziczenia.

Co jest istotne – niezależnie od władzy rodzicielskiej rodzice oraz ich dziecko mają prawo i obowiązek utrzymywania ze sobą kontaktów, tj. spotkań, odwiedzin, zabierania dziecka poza miejsce jego stałego pobytu, utrzymywania korespondencji i korzystania z innych środków porozumiewania na odległość. Kwestię uregulowania wzajemnych kontaktów rodzice małoletniego dziecka powinni ustalić wspólnie, kierując się jego dobrem i biorąc pod uwagę jego rozsądne życzenia.

Często zdarzają się jednak sytuacje, że skonfliktowani małżonkowie utrudniają kontakty z dzieckiem lub też nie wyrażają na nie zgody. Co w takiej sytuacji może zrobić małżonek – rodzic, któremu ten kontakt jest uniemożliwiany? Należy złożyć wniosek do Sądu rodzinnego o uregulowanie kontaktów z małoletnim dzieckiem i zaproponować ich przebieg oraz częstotliwość wedle uznania. Jednakże, gdy Sąd uzna, że utrzymywanie kontaktów rodzica z dzieckiem poważnie zagraża dobru dziecka lub je narusza może:

• ograniczyć przedmiotowe kontakty (np. zakazać spotykania się z dzieckiem, przy zachowaniu możliwości porozumiewania się na odległość, zakazać zabierania dziecka poza miejsce jego stałego pobytu, zezwolić na spotykanie się z dzieckiem tylko w obecności drugiego z rodziców lub kuratora),
• całkowicie zakazać kontaktów (np. gdy ojciec dziecka został skazany prawomocnym wyrokiem za molestowanie seksualne małoletniego).

Adwokat dr Iwona Zielinko


CZY PRZY ROZWODZIE OBOJE RODZICE MOGĄ ZACHOWAĆ WŁADZĘ RODZICIELSKĄ ?

12
Pod pojęciem władzy rodzicielskiej kryje się ogół praw i obowiązków rodzica względem małoletniego dziecka, których celem jest m. in. zapewnienie mu należytej opieki, odpowiednich warunków bytowych, piecza nad jego majątkiem. Rodzice są zobowiązani wychować dziecko oraz dbać o jego fizyczny i duchowy rozwój. Zasadą jest, że władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom w równym zakresie – bez względu czy pozostają w związku małżeńskim czy też nie. Każdy z rodziców, będąc przedstawicielem ustawowym dziecka, może zatem samodzielnie wybrać się z dzieckiem do lekarza czy na szkolną wywiadówkę.

Również po rozwodzie rodzice mogą zachować pełen zakres władzy rodzicielskiej, jeśli potrafią się porozumieć. Konieczne jest jednak uregulowanie kontaktów dziecka z każdym rodzicem, m. in. należy ustalić miejsce zamieszkania małoletniego. Najczęściej jednak zdarzają się sytuacje, że skonfliktowani małżonkowie nie są w stanie ustalić wspólnego stanowiska odnośnie sposobu wykonywania władzy rodzicielskiej oraz utrzymywania kontaktów z dzieckiem po orzeczeniu rozwodu. W takiej sytuacji zazwyczaj Sąd ogranicza władzę rodzicielską jednemu z nich, kierując się dobrem dziecka.

Adwokat dr Iwona Zielinko


CZY SĄDY ZAWSZE PRZYZNAJĄ KOBIECIE WŁADZĘ RODZICIELSKĄ I USTALAJĄ MIEJSCE POBYTU DZIECI PRZY MATCE ?

23

Sąd – orzekając rozwód małżonków – zazwyczaj musi stanąć przed trudną decyzją i rozstrzygnąć o władzy rodzicielskiej nad małoletnim dzieckiem i ustalić jego miejsce zamieszkania. Należy brać pod uwagę środowisko, w jakim małoletnie dziecko będzie się wychowywać, poziom życia, jaki rodzic będzie w stanie mu zapewnić, czas poświęcony na wychowanie dziecka i przede wszystkim stanowisko zaproponowane przez rodziców.

W naszej praktyce spotykaliśmy kobiety, wychodzące z absurdalnego założenia, że skoro urodziły dziecko, to Sąd wyłącznie im winien automatycznie przyznać prawo do opieki nad dzieckiem, pomijając ojca dziecka.

Jak sytuacja wygląda w praktyce?

Można zaobserwować, że sądy rodzinne w większości przypadków przyznają pełnię praw rodzicielskich matkom, marginalizując rolę ojca. Z czego to wynika? W naszym społeczeństwie wciąż dominuje stereotyp „Matki-Polki” – kobiety, która zajmuje się domem, wychowywaniem dzieci, które wydała na świat, a rola mężczyzny polega na utrzymaniu rodziny. Ciężko jest nam sobie wyobrazić mężczyznę w roli ojca, który poświęca dziecku cały swój czas, obdarza bezgraniczną miłością i próbuje pogodzić pracę z obowiązkami domowymi. Ponadto zdecydowana większość ojców woli, by dzieci po rozwodzie zamieszkały z matką, a ojcowie zadowalają się kontaktami z dziećmi od czasu do czasu i płacą alimenty

Niejednokrotnie zdarzają się jednak ojcowie o wyższych kompetencjach wychowawczych niż matki, świetnie zorientowani w sprawach dzieci i walczący o powierzenie wykonywania władzy rodzicielskiej właśnie im. Trzeba przyznać, że bezkompromisowa walka takich ojców o swoje prawa, połą- czona z przedłożeniem Sądowi wiarygodnych dowodów, które wyeksponują atuty ojca, na ogół prowadzi do satysfakcjonujących rozstrzygnięć sądowych. Coraz popularniejsza staje się także opieka naprzemienna nad dziećmi, ale może zostać orzeczona tylko wtedy, gdy między rodzicami nie ma konfliktu. W takich sytuacjach warto skorzystać z pomocy doświadczonego fachowca – adwokata, który – mając dystans do sprawy i lata praktyki – opracuje najskuteczniejszą strategię walki o Państwa interesy.

Adwokat dr Iwona Zielinko


CZYM KIERUJE SIĘ SĄD PRZY OGRANICZANIU WŁADZY RODZICIELSKIEJ JEDNEMU Z RODZICÓW ?

Ograniczenie władzy rodzicielskiej jednemu lub obojgu rodzicom może nastąpić m. in. na skutek działania (umyślnego lub nieumyślnego) przeciwko dobru małoletniego dziecka. Mogą to być następujące sytuacje:

• trwała przeszkoda w wykonywaniu władzy rodzicielskiej, np. porzucenie dziecka poprzez wyjazd za granicę, nie interesowanie się losem dziecka i jego wychowaniem, choroba psychiczna rodzica, zaginięcie rodzica, przebywanie rodzica w warunkach izolacji,

• stosowania wobec dziecka przemocy fizycznej lub psychicznej,
• wywierania na dziecko negatywnego wpływu,
• zaniedbywania przez rodziców obowiązków względem dziecka, np. głodzenie dziecka, zaniechanie leczenia, obowiązku szkolnego, tolerowanie u dziecka zachowań niemoralnych, tj. pijaństwo, narkotyki,
• trudne warunki materialne rodzica, które uniemożliwiają prawidłowy rozwój dziecka,
• brak porozumienia między rodzicami w istotnych sprawach dla dziecka

Sąd rodzinny musi wnikliwie zbadać sytuację rodzinną, przesłuchać strony, powołanych świadków. Często również zwraca się do biegłych psychologów z Rodzinnego Ośrodka Diagnostyczno – Konsultacyjnego o opinię na temat charakteru więzi rodziców z dzieckiem oraz osobistych umiejętności i kompetencji wychowawczych każdego z rodziców. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego Sąd ocenia, który z rodziców daje lepsza gwarancję prawidłowego wychowania dziecka.

Adwokat dr Iwona Zielinko


JAKIE WARUNKI TRZEBA SPEŁNIĆ, BY SĄD ORZEKŁ OPIEKĘ NAPRZEMIENNĄ A NAD DZIECKIEM ?

30

System opieki naprzemiennej nad dzieckiem jest najbardziej popularny w krajach skandynawskich i przede wszystkim w USA. Coraz częściej i odważniej stosują go również polskie sądy rodzinne, pomimo, iż brak jest wyraźnych regulacji prawnych, dotyczących opieki naprzemiennej, jednak brak jest również przepisów wyłączających taką możliwość. Ten innowacyjny system oznacza, że małoletnie dziecko mieszka/przebywa naprzemiennie raz u jednego z rodziców, a raz u drugiego (np. dwa tygodnie przebywa z mamą, następnie dwa tygodnie z tatą itd). Opieka naprzemienna nad dzieckiem może być orzeczona w wyroku rozwodowym lub w ramach osobnego postępowania przed sądem rodzinnym i jest rozstrzygnięciem z zakresu władzy rodzicielskiej, a nie o kontaktach z dzieckiem.

Jakie warunki należy spełnić, by Sąd orzekł opiekę naprzemienną nad dzieckiem? Przede wszystkim oboje rodzice muszą wyrazić zgodę na taką formę opieki i stworzyć szczegółowy plan wychowawczy, kierując się dobrem dziecka. W takiej sytuacji należy liczyć się z tym, że Sąd może orzec, że rodzice pokrywają koszty utrzymania dziecka w ramach pobytu dziecka u nich, a większe wydatki jak np. wyjazd wakacyjny, czesne za szkołę, koszty leczenia pokrywają po połowie. W praktyce oznacza to również, że dziecko najczęściej posiada komplet ubrań ojca oraz u matki, to samo dotyczy zabawek, książek.

Takie rozwiązanie wydaje się być najbardziej optymalne przede wszystkim dla dobra dziecka, gdyż umożliwia mu swobodne kontaktowanie się z obojgiem rodziców w sytuacji pozbawionej napięć pomiędzy rodzicami. Zanim Sąd wyda decyzję w tym zakresie, zasięga opinii biegłych psychologów, któ- rzy – po zbadaniu rodziców i dziecka – wypowiadają się w kwestii zasadności opieki naprzemiennej.

Adwokat dr Iwona Zielinko


CZY EKS, KTÓRY JEST POZBAWIONY WŁADZY RODZICIELSKIEJ, MOŻE MIEĆ PRAWO DO KONTAKTÓW Z DZIECKIEM ?

Często zdarzają się sytuacje, że Sąd orzekając rozwód pozbawi jednego z małżonków władzy rodzicielskiej. Czy to oznacza, że od tej pory rodzic ten nie będzie mógł utrzymywać kontaktów z dzieckiem? Nic bardziej mylnego! Należy pamiętać, że władza rodzicielska to uprawnienia i obowiązki rodziców względem małoletniego dziecka, która obejmuje m. in. obowiązek wychowania dziecka, reprezentowania go, sprawowania opieki nad nim i jego majątkiem. Elementami władzy rodzicielskiej jest obowiązek alimentacyjny, prawo do osobistej styczności z dzieckiem i prawo do dziedziczenia.

Co jest istotne – niezależnie od władzy rodzicielskiej rodzice oraz ich dziecko mają prawo i obowiązek utrzymywania ze sobą kontaktów, tj. spotkań, odwiedzin, zabierania dziecka poza miejsce jego stałego pobytu, utrzymywania korespondencji i korzystania z innych środków porozumiewania na odległość. Kwestię uregulowania wzajemnych kontaktów rodzice małoletniego dziecka powinni ustalić wspólnie, kierując się jego dobrem i biorąc pod uwagę jego rozsądne życzenia.

Często zdarzają się jednak sytuacje, że skonfliktowani małżonkowie utrudniają kontakty z dzieckiem lub też nie wyrażają na nie zgody. Co w takiej sytuacji może zrobić małżonek – rodzic, któremu ten kontakt jest uniemożliwiany? Należy złożyć wniosek do Sądu rodzinnego o uregulowanie kontaktów z małoletnim dzieckiem. Jednakże, gdy Sąd uzna, że utrzymywanie kontaktów rodzica z dzieckiem poważnie zagraża dobru dziecka lub je narusza może:

• ograniczyć przedmiotowe kontakty (np. zakazać spotykania się z dzieckiem, przy zachowaniu możliwości porozumiewania się na odległość, zakazać zabierania dziecka poza miejsce jego stałego pobytu, zezwolić na spotykanie się z dzieckiem tylko w obecności drugiego z rodziców lub kuratora),
• całkowicie zakazać kontaktów (np. gdy ojciec dziecka został skazany

Adwokat dr Iwona Zielinko

Powrót do poprzedniej strony
Powrót do strony głównej