UŁASKAWIENIE PRZEZ PREZYDENTA RP

Wygraliśmy
Kliknij i przeczytaj!
przykładowe wygrane sprawy

 

Ułaskawienie przez prezydenta RPUłaskawienie przez prezydenta RP to możliwość darowania skazanemu kary orzeczonej przez sąd lub zamiana takiej kary na łagodniejszą. Zgodnie z art. 139 Konstytucji RP, prawo łaski stosuje Prezydent RP i jest to Jego osobiste uprawnienie, wykonywane bezpośrednio przez głowę państwa. W konsekwencji każdy akt wykonujący art. 139 Konstytucji RP musi być osobiście podpisany przez Prezydenta RP. Prawa łaski nie stosuje się do osób skazanych przez Trybunał Stanu, więc wszyscy inni skazani mogą skorzystać z dobrodziejstwa tej instytucji. Na przestrzeni lat prawo łaski ukształtowało się bowiem jako instytucja motywowana względami humanitarnymi i sprawiedliwości, a także związanymi z racjonalnością karania i takie jest jej powszechne rozumienie. W sformułowaniu prezydenckiego atrybutu stosuje prawo łaski mieści się także uprawnienie Prezydenta do wyboru trybu ułaskawienia w zależności od własnego uznania. Konstytucja RP zapewnia Prezydentowi RP wyłączność odnośnie do podjęcia decyzji w przedmiocie prawa łaski, brak związania opiniami i wnioskami innych organów oraz brak ograniczeń czasowych.

Prerogatywny charakter komentowanego uprawnienia powoduje, że Prezydent RP bierze za ten akt pośrednią odpowiedzialność polityczną, która może być wyegzekwowana jedynie w warunkach ponownego ubiegania się o urząd. Dokonując ułaskawienia, Prezydent RP może wziąć pod uwagę wartość przebaczenia i miłosierdzia, które nie są przecież domeną prawa represyjnego. Przyjmuje się, że akt łaski z racji swej istoty powinien być stosowany tylko wtedy, gdy wymagają tego względy humanizmu i sprawiedliwości, a nie można uczynić im zadość na drodze postępowania sądowego.

Kto w praktyce ma szanse na ułaskawienie przez prezydenta RP? Trzeba mieć na względzie, że Prezydent ze swojej decyzji w przedmiocie ułaskawienia ponosi odpowiedzialność polityczną przed swoimi wyborcami. Wprawdzie Prezydent RP nie musi się nikomu – w tym także opinii publicznej – tłumaczyć ze sposobu korzystania ze swojego osobistego uprawnienia, jakim jest stosowanie prawa łaski i nie prowadzi się oficjalnych statystyk osób ułaskawionych, jednak w każdym przypadku jest możliwość, że informacja w tym zakresie wycieknie do mediów. Dlatego też o prawo łaski powinny ubiegać się zwłaszcza osoby o nieposzlakowanej reputacji, którym konflikt z prawem przytrafił się jednorazowo i pomimo tego prawidłowo funkcjonują w społeczeństwie. Skazani z rozbudowaną kartoteką karną oraz skazani za przestępstwa o bardzo wysokiej społecznej szkodliwości czynu (zwłaszcza przeciwko życiu) muszą liczyć się z tym, że ich droga do otrzymania prawa łaski może być bardziej wyboista.

adw. dr Iwona Zielinko