CO NALEŻY WIEDZIEĆ O SKARGDZE DO EUROPEJSKIEGO TRYBUNAŁU PRAW CZŁOWIEKA W STRASBURGU (W SKRÓCIE: ETPCZ)

 

Z pew­no­ścią więk­szość z Was nie­jed­no­krot­nie spo­tka­ła się już z ter­mi­nem skar­gi do Eu­ro­pej­skie­go Try­bu­na­łu Praw Czło­wie­ka w Stras­bur­gu (ETPCz), jed­nak nie wszy­scy po­sia­da­ją wie­dzę na te­mat te­go, czym jest ów skar­ga, od ja­kich orze­czeń przy­słu­gu­je, kto mo­że ją zło­żyć, ja­kie są wa­run­ki i ter­min jej wnie­sie­nia, jak wy­glą­da ca­ła pro­ce­du­ra i przede wszyst­kim czy z wnie­sie­niem skar­gi do ETPCz wią­żą się ja­kieś do­dat­ko­we kosz­ty i co mo­żemy dzię­ki niej uzy­skać. Po­niż­szy ar­ty­kuł ma przede wszyst­kim roz­wiać wszel­kie Wa­sze wąt­pli­wo­ści do­ty­czą­ce ww. ma­te­rii oraz uświa­do­mić ja­kie pra­wa Wam przy­słu­gu­ją.

Wiadomości ogólne o ETPCz w Strasburgu.

logo4-1

Na wstę­pie war­to przy­bli­żyć Pań­stwu czym jest w ogó­le ETPCz w Stras­bur­gu. Otóż, jest on je­dy­nym, mię­dzy­na­ro­do­wym or­ga­nem są­do­wym Eu­ro­pej­skiej Kon­wen­cji o Och­ro­nie Praw Czło­wie­ka i Pod­sta­wo­wych Wol­no­ści i za­stę­pu­je w tym za­kre­sie Eu­ro­pej­ską Ko­mi­sję Praw Czło­wie­ka i Try­bu­nał Praw Czło­wie­ka.

Do za­dań ETPCz w Stras­bur­gu na­le­ży przede wszyst­kim orze­ka­nie w spra­wach praw czło­wie­ka za­pi­sa­nych w Eu­ro­pej­skiej Kon­wen­cji o Och­ro­nie Praw Czło­wie­ka i Pod­sta­wo­wych Wol­no­ści i do­łą­czo­nych do niej Pro­to­ko­łów Do­dat­ko­wych oraz roz­pa­try­wa­nie skarg oby­wa­te­li 47 państw człon­kow­skich Ra­dy Eu­ro­py, któ­re ra­ty­fi­ko­wa­ły ww. Kon­wen­cję.

Co jest istot­ne, Kon­wen­cja chro­ni przede wszyst­kim pra­wo do ży­cia, na­uki, rze­tel­ne­go pro­ce­su są­do­we­go, po­sza­no­wa­nia ży­cia pry­wat­ne­go i ro­dzin­ne­go, wol­ność wy­ra­ża­nia opi­nii, wol­ność my­śli, su­mie­nia i wy­zna­nia, pra­wo do wnie­sie­nia sku­tecz­ne­go środ­ka od­wo­ław­cze­go, po­sza­no­wa­nia mie­nia, gło­so­wa­nia i kan­dy­do­wa­nia w wy­bo­rach, za­kaz ka­ra­nia bez pod­sta­wy praw­nej, znie­sie­nie ka­ry śmier­ci, za­kaz po­now­ne­go są­dze­nia lub ka­ra­nia, rów­ność mał­żon­ków, ogól­ny za­kaz dys­kry­mi­na­cji.

Nasz kraj ra­ty­fi­ko­wał Kon­wen­cję w dniu 19 stycz­nia 1993 r., co ozna­cza, że skar­gę do ETPCz w Stras­bur­gu prze­ciw­ko wła­dzom moż­na zło­żyć w sy­tu­acji, gdy jej pod­sta­wą są dzia­ła­nia lub za­nie­cha­nia tych władz, któ­re na­stą­pi­ły po dniu 30 kwiet­nia 1993 r. Na­le­ży pa­mię­tać, że skar­ga nie mo­że do­ty­czyć wy­da­rzeń po­wsta­łych przed tą da­tą!

Podmioty uprawnione do złożenia skargi do ETPCz w Strasburgu.

Skar­gę do ETPCz w Stras­bur­gu mo­że wnieść każ­da oso­ba, or­ga­ni­za­cja po­za­rzą­do­wa lub gru­pa jed­no­stek, któ­ra uwa­ża, że sta­ła się ofia­rą na­ru­sze­nia jej praw przez da­ne pań­stwo, za­war­tych w Kon­wen­cji o Och­ro­nie Praw Czło­wie­ka i Pod­sta­wo­wych Wol­no­ści i Jej Pro­to­ko­łach Do­dat­ko­wych. Skar­gę mo­że rów­nież wnieść oso­ba, któ­rej de­cy­zje i dzia­ła­nia władz nie do­ty­czy­ły bez­po­śred­nio, ale skut­ki wpły­nę­ły na po­gor­sze­nie ich sy­tu­acji. Są to naj­czę­ściej skar­gi wnie­sio­ne przez oso­by, któ­rych bli­scy zgi­nę­li lub do­zna­li obra­żeń cia­ła na sku­tek dzia­łań władz pu­blicz­nych. Wów­czas ta­kie oso­by po­wo­łu­ją się naj­czę­ściej na na­ru­sze­nie pra­wa do ży­cia lub za­ka­zu tor­tur i nie­ludz­kie­go trak­to­wa­nia.

Pań­stwo na­to­miast ma obo­wią­zek po­wstrzy­my­wa­nia się od wszel­kich dzia­łań utrud­nia­ją­cych lub unie­moż­li­wia­ją­cych wnie­sie­nie skar­gi. Co jest istot­ne, skar­gę moż­na wnieść za­rów­no sa­mo­dziel­nie oraz przez usta­no­wio­ne­go pro­fe­sjo­nal­ne­go peł­no­moc­ni­ka (ad­wo­ka­ta czy też rad­cę praw­ne­go), któ­ry dys­po­nu­je od­po­wied­nią wie­dzą i do­świad­cze­niem. Wła­śnie wie­dza i do­świad­cze­nie mo­gą oka­zać się klu­czo­we w ni­niej­szym po­stę­po­wa­niu, któ­re jest wą­ską, nie­zwy­kle sfor­ma­li­zo­wa­ną dzie­dzi­ną, wy­ma­ga­ją­cą ogrom­nej wie­dzy, do­świad­cze­nia i ru­ty­ny, co jest nam w sta­nie za­gwa­ran­to­wać wła­śnie ad­wo­kat zna­ją­cy niu­an­se i szcze­gó­ło­we, a nie tyl­ko ogól­ne, kry­te­ria przyj­mo­wa­nia skarg.

Przed ETPCz nie moż­na skar­żyć osób fi­zycz­nych, fun­da­cji, in­sty­tu­cji pań­stwo­wych, ani or­ga­ni­za­cji, a je­dy­nie pań­stwo za je­go dzia­ła­nia lub za­nie­cha­nia, w wy­ni­ku któ­rych czu­ją się Pań­stwo po­krzyw­dze­ni.

Warunki formalne do wniesienia skargi do ETPCz.

Je­śli zde­cy­do­wa­li­ście się na wnie­sie­nie skar­gi do ETPCz w Stras­bur­gu na­le­ży pa­mię­tać o speł­nie­niu wszyst­kich wy­ma­ga­nych wa­run­ków, do­ty­czy to zwłasz­cza osób, któ­re po­sta­no­wi­ły sa­mo­dziel­nie, bez po­mo­cy pro­fe­sjo­nal­ne­go peł­no­moc­ni­ka, wnieść przedmio­to­wą skar­gę. Co jest istot­ne, nie­speł­nie­nie cho­ciaż­by jed­ne­go z nich spo­wo­du­je uzna­nie skar­gi za nie­do­pusz­czal­ną, a tym sa­mym jej odrzu­ce­nie przez ETPCz, co wią­że się dla Was z ne­ga­tyw­ny­mi kon­se­kwen­cja­mi praw­ny­mi, przede wszyst­kim z utra­tą moż­li­wo­ści ubie­ga­nia się o sto­sow­ne od­szko­do­wa­nie czy o za­do­śćuczy­nie­nie. Odra­dza­my jed­nak sa­mo­dziel­ne dzia­ła­nie w tej ma­te­rii, gdyż prak­ty­ka po­ka­zu­je, że naj­wię­cej skarg odrzu­ca­nych przez Try­bu­nał sta­no­wią skar­gi spo­rzą­dzo­ne sa­mo­dziel­nie, bez fa­cho­wej po­mo­cy. Oczy­wi­ście de­cy­zja na­le­ży do Was, jed­nak pro­szę się nie dzi­wić w sy­tu­acji gdy prze­gra­cie.

War­to pa­mię­tać, że po­sta­wę praw­ną skar­gi mo­gą sta­no­wić je­dy­nie za­rzu­ty Skar­żą­ce­go (oso­by po­krzyw­dzo­nej, któ­ra wno­si skar­gę) do­ty­czą­ce na­ru­sze­nia Eu­ro­pej­skiej Kon­wen­cji o Och­ro­nie Praw Czło­wie­ka i Pod­sta­wo­wych Wol­no­ści wraz z Pro­to­ko­ła­mi Do­dat­ko­wy­mi, ra­ty­fi­ko­wa­ny­mi przez Pań­stwo – Stro­nę Kon­wen­cji. Wyw­le­ka­nie w skar­dze do Stras­bur­ga wszyst­kich swo­ich bo­lą­czek, czy du­blo­wa­nie za­rzu­tów podno­szo­nych przed są­da­mi kra­jo­wy­mi ni­ko­mu nie przy­nie­sie suk­ce­su.

Nie na­le­ży za­po­mi­nać, że skar­ga mo­że do­ty­czyć tyl­ko na­ru­szeń ww. Kon­wen­cji, któ­re mia­ły miej­sce po jej ra­ty­fi­ka­cji przez Pań­stwo po­zwa­ne.

Ko­niecz­nym wa­run­kiem wnie­sie­nia skar­gi jest rów­nież wy­czer­pa­nie wszyst­kich środ­ków od­wo­ław­czych, prze­wi­dzia­nych pra­wem we­wnętrz­nym da­ne­go pań­stwa, zgod­nie z po­wszech­nie uzna­ny­mi za­sa­da­mi pra­wa mię­dzy­na­ro­do­we­go. W Pol­skim sys­te­mie praw­nym ozna­cza to, że:
a) w spra­wach kar­nych na­le­ży wnieść uprzed­nio ape­la­cję i ka­sa­cję, je­śli przy­słu­gu­je od wy­da­ne­go orze­cze­nia,
b) w spra­wach cy­wil­nych na­le­ży wnieść uprzed­nio ape­la­cję i skar­gę ka­sa­cyj­ną, je­śli przy­słu­gu­je od wy­da­ne­go orze­cze­nia,
c) w spra­wach ad­mi­ni­stra­cyj­nych na­le­ży wnieść uprzed­nio od­wo­ła­nie do or­ga­nu ad­mi­ni­stra­cji II in­stan­cji, a na­stęp­nie wnieść skar­gę do wo­je­wódz­kie­go są­du ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go oraz Na­czel­ne­go Są­du Ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go,
d) w spra­wach do­ty­czą­cych prze­wle­kło­ści po­stę­po­wa­nia na­le­ży wnieść uprzed­nio skar­gę na prze­wle­kłość po­stę­po­wa­nia są­do­we­go do są­du kra­jo­we­go.

Termin wniesienia skargi do ETPCz w Strasburgu.

Je­śli je­ste­ście za­in­te­re­so­wa­ni wnie­sie­niem skar­gi do ETPCz w Stras­bur­gu, to na­le­ży pa­mię­tać, że ów skar­ga mo­że zo­stać wnie­sio­na w ter­mi­nie 6 mie­się­cy od da­ty wy­da­nia osta­tecz­nej (pra­wo­moc­nej) de­cy­zji w spra­wie. Tą kon­kret­ną da­tę wy­zna­cza dzień, w któ­rym Wy lub usta­no­wio­ny przez Was pro­fe­sjo­nal­ny peł­no­moc­nik mie­li­ście moż­li­wość za­po­zna­nia się z tre­ścią osta­tecz­ne­go orze­cze­nia. Odra­dza­my od­kła­da­nie zło­że­nia skar­gi na ostat­nią chwi­lę, po­nie­waż „co na­gle, to po dia­ble”, a i kosz­ty eks­pre­so­we­go opra­co­wa­nia skar­gi bę­dą wyż­sze. Po­za tym, im wcze­śniej zło­żysz skar­gę, tym szyb­ciej do­sta­niesz od­po­wiedź.

Ter­min 6 mie­się­cy jest to wy­star­cza­ją­cy okres, by skar­gę w peł­ni przy­go­to­wać, czy też za­się­gnąć opi­nii pro­fe­sjo­nal­ne­go peł­no­moc­ni­ka, któ­ry po­mo­że Wam oce­nić szan­se na po­zy­tyw­ne roz­pa­trze­nie skar­gi lub też ją opra­cu­je w Wa­szym imie­niu. War­to pa­mię­tać, że nie­moż­li­we jest za­rów­no prze­dłu­że­nie ter­mi­nu, jak i je­go przy­wró­ce­nie, co w kon­se­kwen­cji po­wo­du­je, że po upły­wie ww. ter­mi­nu skar­ga nie zo­sta­nie przy­ję­ta do roz­po­zna­na.

Formularz skargi do ETPCz w Strasburgu.

Skar­gę do ETPCz w Stras­bur­gu moż­na wnieść sa­mo­dziel­nie oraz przez usta­no­wio­ne­go pro­fe­sjo­nal­ne­go peł­no­moc­ni­ka w swo­im ję­zy­ku oj­czy­stym, o czym by­ła mo­wa wcze­śniej. Z pew­no­ścią jed­nak za­sta­na­wia­li się Pań­stwo jak wy­glą­da wzór ta­kiej skar­gi, ile stron po­win­na li­czyć oraz, czy moż­na ją wnieść w for­mie pi­sma odręcz­ne­go na zwy­kłej kart­ce pa­pie­ru, czy też mu­si to być for­ma dru­ko­wa­na.

Ro­zwie­wa­jąc wszel­kie Pań­stwa wąt­pli­wo­ści, in­for­mu­ję, że skar­gę wno­si­my za po­śred­nic­twem ofi­cjal­ne­go for­mu­la­rza skar­gi (obec­nie li­czy on 13 stron), któ­ry mo­że­my po­brać ze stro­ny in­ter­ne­to­wej Mi­ni­ster­stwa Spra­wie­dli­wo­ści.

Skar­ga win­na za­wie­rać przede wszyst­kim da­ne oso­bo­we oso­by Skar­żą­cej, krót­kie stresz­cze­nie sta­nu fak­tycz­ne­go, za­rzu­ty, okre­śle­nie, któ­re z wol­no­ści i praw za­gwa­ran­to­wa­nych w Eu­ro­pej­skiej Kon­wen­cji o Och­ro­nie Praw Czło­wie­ka i Pod­sta­wo­wych Wol­no­ści zo­sta­ły na­ru­szo­ne, in­for­ma­cję o wy­ko­rzy­sta­nych środ­kach praw­nych, ze­sta­wie­nie wy­da­nych de­cy­zji wraz z in­for­ma­cją o ich tre­ści, da­cie wy­da­nia, or­ga­nie, któ­ry ją pod­jął, uza­sad­nie­nie oraz pod­pis Skar­żą­ce­go, ewen­tu­al­nie wraz z pod­pisem peł­no­moc­ni­ka, je­że­li zo­stał usta­no­wio­ny. Spo­rzą­dze­nie ta­kiej skar­gi wy­ma­ga ogrom­nej wie­dzy oraz do­świad­cze­nia.

Nie na­le­ży za­po­mi­nać, że do skar­gi na­le­ży do­łą­czyć kse­ro­ko­pie wszyst­kich wy­da­nych w spra­wie orze­czeń są­do­wych oraz wszel­kie in­ne istot­ne do­wo­dy na po­par­cie Wa­szych ra­cji. Skar­ga po­win­na być od­po­wied­nio po­nu­me­ro­wa­na, jed­nak nie na­le­ży jej bin­do­wać, ani zszy­wać.

Koszty związane z wniesieniem skargi do ETPCz w Strasburgu.

Wie­le osób ma prze­ko­na­nie, że z wnie­sie­niem skar­gi do ETPCz w Stras­bur­gu wią­żą się ogrom­ne kosz­ty, co w kon­se­kwen­cji spra­wia, że re­zy­gnu­ją z do­cho­dze­nia swo­ich praw, go­dząc się z nie­ko­rzyst­ny­mi dla nich wy­ro­ka­mi­/de­cy­zja­mi. Nic bar­dziej myl­ne­go!

Wnie­sie­nie skar­gi do ETPCz jest wol­ne od ja­kich­kol­wiek opłat. Po­no­si­cie je­dy­nie kosz­ty ko­re­spon­den­cji oraz ewen­tu­al­nie ho­no­ra­rium peł­no­moc­ni­ka, je­śli zde­cy­du­je­cie się go usta­no­wić ce­lem opra­co­wa­nia skar­gi o wy­stę­po­wa­nia przed ETPCz w Stras­bur­gu.

Procedura przed ETPC w Strasburgu.

Co dzie­je się w sy­tu­acji, gdy opra­co­wa­na skar­ga wraz z za­łącz­ni­ka­mi zo­sta­nie wnie­sio­na do ETPCz w Stras­bur­gu? Otóż, ETPCz po otrzy­ma­niu skar­gi na po­cząt­ku ba­da ją pod ką­tem jej do­pusz­czal­no­ści, czy­li speł­nie­nia wszyst­kich wy­mo­gów for­mal­nych (tzw. kry­te­ria do­pusz­czal­no­ści) np. czy zo­sta­ła wnie­sio­na na for­mu­la­rzu, czy zo­sta­ła przez Was i peł­no­moc­ni­ka (w ra­zie je­go usta­no­wie­nia) pod­pi­sa­na, czy za­rzu­ty zo­sta­ły sfor­mu­ło­wa­ne w spo­sób pra­wi­dło­wy, czy jest za­sad­na oraz czy wy­czer­pa­ne zo­sta­ły wszyst­kie kra­jo­we środ­ki od­wo­ław­cze.

Je­śli skar­ga nie speł­nia wa­run­ków for­mal­nych – Try­bu­nał wy­da­je de­cy­zje o nie­do­pusz­czal­no­ści skar­gi, od któ­rej nie ma moż­li­wo­ści od­wo­ła­nia, po­sta­no­wie­nie jest bo­wiem osta­tecz­ne i nie pod­le­ga za­skar­że­niu. Na­stęp­nie de­cy­zję do­rę­cza stro­nie Skar­żą­cej. Co jest istot­ne, ETPCz nie wska­zu­je przy­czyn nie­do­pusz­czal­no­ści skar­gi.

W sy­tu­acji jed­nak, gdy ETPCz uzna, że wszyst­kie kry­te­ria do­pusz­czal­no­ści skar­gi zo­sta­ły speł­nio­ne, prze­cho­dzi do ba­da­nia skar­gi pod wzglę­dem me­ry­to­rycz­nym, a na­stęp­nie prze­sy­ła skar­gę rzą­do­wi pań­stwa z proś­bą o usto­sun­ko­wa­nie się do Wa­szych za­rzu­tów. Wów­czas po­stę­po­wa­nie za­czy­na to­czyć się w ję­zy­kach ofi­cjal­nych Try­bu­na­łu, tj. w ję­zy­ku an­giel­skim i ję­zy­ku fran­cu­skim, co ozna­cza, że mo­że­cie ko­mu­ni­ko­wać się z Try­bu­na­łem je­dy­nie w ww. ję­zy­kach. Na tym eta­pie ist­nie­je rów­nież obo­wią­zek usta­no­wie­nia pro­fe­sjo­nal­ne­go peł­no­moc­ni­ka w oso­bie rad­cy praw­ne­go lub ad­wo­ka­ta, któ­ry bę­dzie Was re­pre­zen­to­wał przed ETPCz w Stras­bur­gu.

W sy­tu­acji, gdy Try­bu­nał stwier­dzi na­ru­sze­nie Kon­wen­cji przez Pań­stwo – Stro­nę wy­da­je wy­rok stwier­dza­ją­cy na­ru­sze­nie Kon­wen­cji.

Korzyści dla wnoszącego skargę w przypadku jej uwzględnienia.

W sy­tu­acji, gdy Try­bu­nał stwier­dzi na­ru­sze­nie Kon­wen­cji przez Pań­stwo – Stro­nę, wy­da­je wy­rok stwier­dza­ją­cy na­ru­sze­nie Kon­wen­cji i przy­zna­je Pań­stwu za­do­śćuczy­nie­nie pie­nięż­ne. Bo­wiem zgod­nie z art. 41 Eu­ro­pej­skiej Kon­wen­cji, w przy­pad­ku stwier­dze­nia przez Try­bu­nał na­ru­sze­nia przez Pań­stwo praw gwa­ran­to­wa­nych przez tę Kon­wen­cję, Skar­żą­cy mo­że żą­dać przy­zna­nia przez Try­bu­nał tzw. „słusz­ne­go za­do­śćuczy­nie­nia”, na któ­re skła­da się:
– kwo­ta pie­nięż­na w wa­lu­cie Eu­ro okre­ślo­na in­dy­wi­du­al­nie z ty­tu­łu od­szko­do­wa­nia za szko­dę ma­te­rial­ną i za­do­śćuczy­nie­nia za stra­ty o cha­rak­te­rze nie­ma­te­rial­nym,
– kwo­ta wy­dat­ków po­nie­sio­nych w to­ku po­stę­po­wa­nia są­do­we­go w kra­ju i przed Try­bu­na­łem (np. wy­na­gro­dze­nie peł­no­moc­ni­ków).

90

Jesz­cze do nie­daw­na w for­mu­la­rzu skar­gi wno­szo­nym do ETPCz w Stras­bur­gu Skar­żą­cy mu­siał okre­ślić wy­so­kość słusz­ne­go od­szko­do­wa­nia, o ja­kie chce się ubie­gać. Z uwa­gi na fakt, że rosz­cze­nia nie by­ły bra­ne pod uwa­gę na tym eta­pie po­stę­po­wa­nia, zre­zy­gno­wa­no z ta­kie­go roz­wią­za­nia. Obo­wią­zek ta­ki po­wsta­je wów­czas, gdy Skar­żą­cy otrzy­ma list in­for­mu­ją­cy o za­wia­do­mie­niu rzą­du da­ne­go pań­stwa o skar­dze. Wte­dy na­le­ży przed­sta­wić łącz­nie z rosz­cze­niem o za­do­śćuczy­nie­nie, wszel­kie do­ku­men­ty istot­ne dla udo­ku­men­to­wa­nia wy­so­ko­ści rosz­cze­nia, tak­że co do wy­so­ko­ści po­nie­sio­nych do­tych­czas kosz­tów i wy­dat­ków. Je­śli te­go nie zro­bi­my, na­sze żą­da­nie zo­sta­nie od­da­lo­ne.

Czy na skutek uwzględnienia skargi Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu kasuje zaskarżony wyrok/postanowienie/decyzje?

Co jest istot­ne, uwzględ­nie­nie skar­gi przez ETPCz w Stras­bur­gu nie po­wo­du­je unie­waż­nie­nia czy też uchy­le­nia za­skar­żo­ne­go wy­ro­ku, po­sta­no­wie­nia czy de­cy­zji wła­ści­we­go są­du kra­jo­we­go, gdyż ETPCz nie jest in­stan­cją od­wo­ław­czą. Mo­że­my li­czyć je­dy­nie na „słusz­ne od­szko­do­wa­nie”, o któ­rym by­ła mo­wa wcze­śniej. Po­nad­to, nie na­le­ży za­po­mi­nać, że ETPCz w Stras­bur­gu nie po­dej­mu­je in­ter­wen­cji w spra­wach Skar­żą­cych w or­ga­nach wła­dzy. Je­go za­da­niem jest bo­wiem zba­da­nie, czy pod­czas po­stę­po­wa­nia tr­wa­ją­ce­go w kra­ju do­szło do na­ru­sze­nia któ­re­go­kol­wiek z prze­pi­sów Eu­ro­pej­skiej Kon­wen­cji Praw Czło­wie­ka lub jej Pro­to­ko­łów Do­dat­ko­wych.

Wniesienie skargi do ETPC samodzielnie czy też przez ustanowionego pełnomocnika? Które rozwiązanie jest korzystniejsze?

Je­śli już zde­cy­do­wa­li­ście się wnieść skar­gę do ETPCz w Stras­bur­gu, nie­jed­no­krot­nie po­wsta­je dy­le­mat, czy po­win­ni­ście zło­żyć ją sa­mo­dziel­nie, czy też sko­rzy­stać z po­mo­cy pro­fe­sjo­nal­ne­go peł­no­moc­ni­ka, co bę­dzie wią­za­ło się z do­dat­ko­wy­mi kosz­ta­mi.

Osta­tecz­na de­cy­zja bę­dzie na­le­ża­ła do Was, jed­nak z uwa­gi na kom­fort, kry­te­ria for­mal­ne skar­gi do ETPCz w Stras­bur­gu, któ­ra jest „o­stat­nią de­ską ra­tun­ku” oraz skom­pli­ko­wa­ną pro­ce­du­rę do jej wnie­sie­nia naj­ko­rzyst­niej­szym roz­wią­za­niem jest sko­rzy­sta­nie z po­mo­cy pro­fe­sjo­nal­ne­go peł­no­moc­ni­ka (ad­wo­ka­ta), dys­po­nu­ją­ce­go od­po­wied­nią wie­dzą i do­świad­cze­niem w te­go ty­pu spra­wach.

Nie na­le­ży za­po­mi­nać, że sa­mo uza­sad­nie­nie skar­gi wy­ma­ga ogrom­nej zna­jo­mo­ści pra­wa, nie tyl­ko pol­skie­go, ale rów­nież Kon­wen­cji i niu­an­sów pro­ce­du­ral­nych. Dla­te­go – szu­ka­jąc ad­wo­ka­ta wy­spe­cja­li­zo­wa­ne­go we wno­sze­niu skarg do Stras­bur­ga – sprawdź na stro­nie in­ter­ne­to­wej pro­wa­dzo­nej przez nie­go Kan­ce­la­rii, na czym się zna. Nie ma nic gor­sze­go niż źle tra­fić! Tak jak z bó­lem zę­ba nie idzie­my do chi­rur­ga, tak sa­mo po­trze­bu­jąc wnie­sie­nia skar­gi do Stras­bur­ga nie po­win­ni­śmy iść do ko­goś, kto się na tym nie zna. Po­dob­nie jak nie ma le­ka­rzy, któ­rzy le­czą ze wszyst­kich cho­rób, nie ma tak­że ad­wo­ka­tów, któ­rzy zna­ją wszyst­kie dzie­dzi­ny pra­wa. Pa­mię­taj, że fa­cho­wiec od wszyst­kie­go, to tak na­praw­dę fa­cho­wiec od ni­cze­go!

Czy jest sens składania skargi, jeśli się przegrało przed sądami polskimi?

Je­śli czu­je­cie się po­krzyw­dze­ni i uwa­ża­cie, że Wa­sze pra­wa i wol­no­ści gwa­ran­to­wa­ne przez Eu­ro­pej­ską Kon­wen­cję Praw Czło­wie­ka zo­sta­ły na­ru­szo­ne przez Pań­stwo – Stro­nę naj­ko­rzyst­niej­szym roz­wią­za­niem jest skon­tak­to­wa­nie się z pro­fe­sjo­nal­nym ad­wo­ka­tem, do­świad­czo­nym w tej ma­te­rii, któ­ry dzię­ki wie­lo­let­niej wie­dzy i do­świad­cze­niu oce­ni, czy war­to skła­dać skar­gę do ETPCz w Stras­bur­gu. Ta­ka skar­ga jest wol­na od ja­kich­kol­wiek opłat, co jest do­dat­ko­wym atu­tem. Wie­lu lu­dzi, prze­gry­wa­jąc spra­wę przed są­da­mi pol­ski­mi, pod­da­je się i re­zy­gnu­je z jej wnie­sie­nia, gdyż uwa­ża, że skła­da­nie skar­gi nie ma sen­su.

A po­tem przez ca­łe la­ta, na­wet do koń­ca ży­cia, ta­kie oso­by za­sta­na­wia­ją się, co by by­ło gdy­by jed­nak za­wal­czy­ły i ża­łu­ją, że nie wal­czy­ły do koń­ca. Sko­ro prze­sze­dłeś przez wszyst­kie szcze­ble kra­jo­we, to zna­czy, że ta spra­wa jest dla Cie­bie na­praw­dę waż­na i szcze­gól­na. Otóż, nie ma sen­su się wa­hać, gdyż nic nie stra­cisz, a mo­żesz je­dy­nie zy­skać. Jak ma­wia­ją: Kto nie ry­zy­ku­je, ten nie pi­je szam­pa­na.

Jak długo się czeka na pierwszą decyzję ETPCz w Strasburgu?

Na­le­ży li­czyć się z tym, że po­stę­po­wa­nie przed ETPCz w Stras­bur­gu tr­wa za­zwy­czaj kil­ka lat, za wy­jąt­kiem spraw o cha­rak­te­rze po­wta­rzal­nym oraz ta­kich, któ­rych sto­pień skom­pli­ko­wa­nia nie jest wy­so­ki, a ist­nie­je w tej ma­te­rii ugrun­to­wa­ne i ujed­no­li­co­ne orzecz­nic­two ETPCz.

Roz­pa­trze­nie skar­gi jest rów­nież uza­leż­nio­ne od obło­że­nia ETPCz no­wy­mi skar­ga­mi, któ­rych ilość z ro­ku na rok wzra­sta, co po­wo­du­je, że cięż­ko jest spre­cy­zo­wać do­kład­ny okres roz­pa­trze­nia skar­gi. Mu­si­cie za­tem uzbro­ić się w cier­pli­wość i cze­kać na osta­tecz­ne roz­strzy­gnię­cie ETPCz w Stras­bur­gu.

Kto jest drugą stroną w sporze przed ETPCz w Strasburgu?

Dru­gą stro­ną w spo­rze przed ETPCz w Stras­bur­gu jest za­wsze Pań­stwo – Stro­na Kon­wen­cji, któ­re do­pu­ści­ło się dzia­ła­nia lub za­nie­cha­nia i prze­ciw­ko któ­remu jest wnie­sio­na skar­ga. Sta­tus stron jest w po­stę­po­wa­niu jed­na­ko­wy, jed­nak­że w prak­ty­ce wy­glą­da to w ten spo­sób, że Pań­stwo ko­rzy­sta ze znacz­nej prze­wa­gi o cha­rak­te­rze fak­tycz­nym, co wy­ni­ka z te­go, że ma do dys­po­zy­cji środ­ki ma­te­rial­ne i ludz­kie, prze­kra­cza­ją­ce za­so­by i moż­li­wo­ści każ­de­go prze­cięt­ne­go czło­wie­ka. Rów­nież z te­go po­wo­du war­to po­waż­nie za­sta­no­wić się nad sko­rzy­staniem z usług pro­fe­sjo­nal­ne­go ad­wo­ka­ta.

Czy jest szansa na zwrot kosztów, poniesionych na opracowanie skargi do ETPCz w Strasburgu?

Zgod­nie z art. 41 Eu­ro­pej­skiej Kon­wen­cji, w przy­pad­ku stwier­dze­nia przez Try­bu­nał na­ru­sze­nia przez Pań­stwo praw gwa­ran­to­wa­nych przez tę Kon­wen­cję, Skar­żą­cy mo­że żą­dać przy­zna­nia przez Try­bu­nał tzw. „słusz­ne­go za­do­śćuczy­nie­nia”, na któ­re skła­da się kwo­ta pie­nięż­na z ty­tu­łu od­szko­do­wa­nia i za­do­śćuczy­nie­nia oraz wy­dat­ków po­nie­sio­nych w to­ku po­stę­po­wa­nia są­do­we­go w kra­ju i przed Try­bu­nałem, w tym kosz­tów po­nie­sio­nych na opra­co­wa­nie skar­gi do ETPCz.

Ist­nie­je za­tem re­al­na szan­sa odzy­ska­nia przez Was wszyst­kich po­nie­sio­nych do­tych­czas kosz­tów i wy­dat­ków, pod wa­run­kiem, że bę­dą od­po­wied­nio udo­ku­men­to­wa­ne. War­to za­tem pa­mię­tać, by gro­ma­dzić wszel­kie­go ro­dza­ju do­wo­dy, ra­chun­ki, fak­tu­ry na oko­licz­ność po­nie­sio­nych przez Was kosz­tów (przede wszyst­kim fak­tu­ry, do­ty­czą­ce wy­na­gro­dze­nia usta­no­wio­nych peł­no­moc­ni­ków), gdyż mo­gą one zo­stać zwró­co­ne, w sy­tu­acji gdy Try­bu­nał uzna, że by­ły one rze­czy­wi­ście po­nie­sio­ne, ko­niecz­ne i w roz­sąd­nej wy­so­ko­ści, a tak­że że ich po­nie­sie­nie wią­za­ło się ze stwier­dzo­ny­mi w wy­ro­ku na­ru­sze­nia­mi Kon­wen­cji.

Najczęstsze przyczyny odrzucania dużej ilości skarg przez ETPCz w Strasburgu.

Du­żym błę­dem Skar­żą­cych, któ­rzy nie ma­ją od­po­wied­niej wie­dzy i do­świad­cze­nia, jest sa­mo­dziel­ne wno­sze­nie skarg do ETPCz w Stras­bur­gu, gdzie po­szko­do­wa­ni głów­nie pi­szą o swo­jej krzyw­dzie lub no­to­rycz­nie po­wie­la­ją treść pism skła­da­nych przed są­da­mi pol­ski­mi, a sę­dzio­wie w Stras­bur­gu bar­dzo te­go nie lu­bią i są wręcz wy­czu­le­ni na tym punk­cie.

Co jest istot­ne, skar­ga do ETPCz w Stras­bur­gu po­win­na przede wszyst­kim speł­niać wa­run­ki for­mal­ne, a nad­to być kon­kret­na, rze­czo­wa i pro­fe­sjo­nal­na. Po­win­na wska­zy­wać, ja­kie prze­pi­sy Eu­ro­pej­skiej Kon­wen­cji o Och­ro­nie Praw Czło­wie­ka i Pod­sta­wo­wych Wol­no­ści wraz z Pro­to­ko­ła­mi Do­dat­ko­wy­mi zo­sta­ły na­ru­szo­ne, w ja­ki spo­sób i przy­to­cze­nie orzecz­nic­twa ETPCz w Stras­bur­gu al­bo Ko­men­ta­rzy do Eu­ro­pej­skiej Kon­wen­cji o Och­ro­nie Praw Czło­wie­ka i Pod­sta­wo­wych Wol­no­ści (oraz Pro­to­ko­łów Do­dat­ko­wych) w po­dob­nych przy­pad­kach. Przy­go­to­wa­nie ta­kiej skar­gi wy­ma­ga naj­wyż­sze­go praw­ni­cze­go kunsz­tu i wie­lo­let­nie­go do­świad­cze­nia nie tyl­ko w spo­rzą­dza­niu te­go ty­pu spraw, ale tak­że w funk­cjo­no­wa­niu ETPCz w Stras­bur­gu i obo­wią­zu­ją­cych tam za­sad. Po­wie­rze­nie opra­co­wa­nia skar­gi i wy­stę­po­wa­nia przed ETPCz w Stras­bur­gu pro­fe­sjo­na­li­ście zwięk­sza Two­ją szan­sę na po­zy­tyw­ne roz­pa­trze­nie skar­gi!

Adwo­kat Dr Iwo­na Zie­lin­ko

Kliknij i zobacz pełną wersję strony:

screen_home

ekspert-adwokat-dr-Iwona-Zielinko-OPT

Powrót do poprzedniej strony
Powrót do strony głównej