WAŻNE KONWENCJE

 

Ważne konwencje – Konwencja o ochronie
praw człowieka i podstawowych wolności

 

Rzym, 4 li­sto­pa­da 1950 ro­ku
Eu­ro­pe­an Tre­aty Se­ries (ETS) / Série des tra­ités eu­ro­péens (STE) Nr 5

Rzą­dy Pań­stw-Sy­gna­ta­riu­szy ni­niej­szej kon­wen­cji, człon­ko­wie Ra­dy Eu­ro­py, zwa­żyw­szy na Pow­szech­ną De­kla­ra­cję Praw Czło­wie­ka, uchwa­lo­ną 10 grud­nia 1948 r. przez Zgro­ma­dze­nie Ogól­ne Na­ro­dów Zjed­no­czo­nych; zwa­żyw­szy, że owa De­kla­ra­cja zmie­rza do za­pew­nie­nia po­wszech­ne­go i efek­tyw­ne­go sto­so­wa­nia za­war­tych w niej praw; zwa­żyw­szy, że ce­lem Ra­dy Eu­ro­py jest osią­gnię­cie więk­szej jed­no­ści jej człon­ków i że jed­nym ze spo­so­bów osią­gnię­cia te­go ce­lu jest ochro­na oraz roz­wój praw czło­wie­ka i pod­sta­wo­wych wol­no­ści; po­twier­dza­jąc swo­ją głę­bo­ką wia­rę w te pod­sta­wo­we wol­no­ści, któ­re są fun­da­men­tem spra­wie­dli­wo­ści i po­ko­ju na świe­cie i któ­rych za­cho­wa­nie opie­ra się głów­nie z jed­nej stro­ny na rze­czy­wi­ście de­mo­kra­tycz­nym ustro­ju po­li­tycz­nym, a z dru­giej – na jed­no­li­tym poj­mo­wa­niu i wspól­nym po­sza­no­wa­niu praw czło­wie­ka, do któ­rych się one od­wo­łu­ją; zde­cy­do­wa­ne ja­ko Rzą­dy państw eu­ro­pej­skich, dzia­ła­ją­cych w tym sa­mym du­chu i po­sia­da­ją­cych wspól­ne dzie­dzic­two ide­ałów i tra­dy­cji po­li­tycz­nych, po­sza­no­wa­nia wol­no­ści i rzą­dów pra­wa, pod­jąć pierw­sze kro­ki w ce­lu zbio­ro­we­go za­gwa­ran­to­wa­nia niektó­rych praw wy­mie­nio­nych w Pow­szech­nej De­kla­ra­cji, uzgod­ni­ły, co na­stę­pu­je:

ARTYKUŁ 1
OBOWIĄZEK PRZESTRZEGANIA PRAW CZŁOWIEKA

 

Wy­so­kie Ukła­da­ją­ce się Stro­ny za­pew­nia­ją każ­de­mu czło­wie­ko­wi, pod­le­ga­ją­ce­mu ich ju­rys­dyk­cji, pra­wa i wol­no­ści okre­ślo­ne w roz­dzia­le I ni­niej­szej kon­wen­cji.



ROZDZIAŁ I PRAWA I WOLNOŚCI

 

ARTYKUŁ 2
PRAWO DO ŻYCIA

 

1. Pra­wo każ­de­go czło­wie­ka do ży­cia jest chro­nio­ne przez usta­wę. Nikt nie mo­że być umyśl­nie po­zba­wio­ny ży­cia, wy­jąw­szy przy­pad­ki wy­ko­na­nia wy­ro­ku są­do­we­go, ska­zu­ją­ce­go za prze­stęp­stwo, za któ­re usta­wa prze­wi­du­je ta­ką ka­rę.
2. Po­zba­wie­nie ży­cia nie bę­dzie uzna­ne za sprzecz­ne z tym ar­ty­ku­łem, je­że­li na­stą­pi w wy­ni­ku bez­względ­nie ko­niecz­ne­go uży­cia si­ły:
a) w obro­nie ja­kiej­kol­wiek oso­by przed bez­praw­ną prze­mo­cą;
b) w ce­lu wy­ko­na­nia zgod­ne­go z pra­wem za­trzy­ma­nia lub unie­moż­li­wie­nia uciecz­ki oso­bie po­zba­wio­nej wol­no­ści zgod­nie z pra­wem;
c) w dzia­ła­niach pod­ję­tych zgod­nie z pra­wem w ce­lu stłu­mie­nia za­mie­szek lub po­wsta­nia.

ARTYKUŁ 3
ZAKAZ TORTUR

 

Nikt nie mo­że być pod­da­ny tor­tu­rom ani nie­ludz­kie­mu lub po­ni­ża­ją­ce­mu trak­to­wa­niu al­bo
ka­ra­niu.

ARTYKUŁ 4
ZAKAZ NIEWOLNICTWA I PRACY PRZYMUSOWEJ

 

1. Nikt nie mo­że być trzy­ma­ny w nie­wo­li lub w pod­dań­stwie.
2. Nikt nie mo­że być zmu­szo­ny do świad­cze­nia pra­cy przy­mu­so­wej lub obo­wiąz­ko­wej.
3. W ro­zu­mie­niu te­go ar­ty­ku­łu po­ję­cie „pra­ca przy­mu­so­wa lub obo­wiąz­ko­wa” nie obej­mu­je:
a) żad­nej pra­cy, ja­kiej wy­ma­ga się zwy­kle w ra­mach wy­ko­ny­wa­nia ka­ry po­zba­wie­nia wol­no­ści orze­czo­nej zgod­nie z po­sta­no­wie­nia­mi ar­ty­ku­łu 5 ni­niej­szej kon­wen­cji lub w okre­sie wa­run­ko­we­go zwol­nie­nia;
b) żad­nej służ­by o cha­rak­te­rze woj­sko­wym bądź służ­by wy­ma­ga­nej za­miast obo­wiąz­ko­wej służ­by woj­sko­wej w tych kra­jach, któ­re uzna­ją od­mo­wę służ­by woj­sko­wej ze wzglę­du na prze­ko­na­nia;
c) żad­nych świad­czeń wy­ma­ga­nych w sta­nach nad­zwy­czaj­nych lub klęsk za­gra­ża­ją­cych ży­ciu lub do­bru spo­łe­czeń­stwa;
d) żad­nej pra­cy ani świad­czeń sta­no­wią­cych część zwy­kłych obo­wiąz­ków oby­wa­tel­skich.

ARTYKUŁ 5
PRAWO DO WOLNOŚCI I BEZPIECZEŃSTWA OSOBISTEGO

 

1. Każ­dy ma pra­wo do wol­no­ści i bez­pie­czeń­stwa oso­bi­ste­go. Nikt nie mo­że być po­zba­wio­ny wol­no­ści, z wy­jąt­kiem na­stę­pu­ją­cych przy­pad­ków i w try­bie usta­lo­nym przez pra­wo:
a) zgod­ne­go z pra­wem po­zba­wie­nia wol­no­ści w wy­ni­ku ska­za­nia przez wła­ści­wy sąd;
b) zgod­ne­go z pra­wem za­trzy­ma­nia lub aresz­to­wa­nia w przy­pad­ku nie­pod­po­rząd­ko­wa­nia się wy­da­ne­mu zgod­nie z pra­wem orze­cze­niu są­du lub w ce­lu za­pew­nie­nia wy­ko­na­nia okre­ślo­ne­go w usta­wie obo­wiąz­ku;
c) zgod­ne­go z pra­wem za­trzy­ma­nia lub aresz­to­wa­nia w ce­lu po­sta­wie­nia przed wła­ści­wym or­ga­nem, je­że­li ist­nie­je uza­sad­nio­ne po­dej­rze­nie po­peł­nie­nia czy­nu za­gro­żo­ne­go ka­rą, lub, je­śli jest to ko­niecz­ne, w ce­lu za­po­bie­że­nia po­peł­nie­niu ta­kie­go czy­nu lub unie­moż­li­wie­nia uciecz­ki po je­go do­ko­na­niu;
d) po­zba­wie­nia nie­let­nie­go wol­no­ści na pod­sta­wie zgod­ne­go z pra­wem orze­cze­nia w ce­lu usta­no­wie­nia nad­zo­ru wy­cho­waw­cze­go lub zgod­ne­go z pra­wem po­zba­wie­nia nie­let­nie­go wol­no­ści w ce­lu po­sta­wie­nia go przed wła­ści­wym or­ga­nem;
e) zgod­ne­go z pra­wem po­zba­wie­nia wol­no­ści oso­by w ce­lu za­po­bie­że­nia sze­rze­niu przez nią cho­ro­by za­kaź­nej, oso­by umy­sło­wo cho­rej, al­ko­ho­li­ka, nar­ko­ma­na lub włó­czę­gi;
f) zgod­ne­go z pra­wem za­trzy­ma­nia lub aresz­to­wa­nia oso­by, w ce­lu za­po­bie­że­nia jej nie­le­gal­ne­mu wkro­cze­niu na te­ry­to­rium pań­stwa, lub oso­by, prze­ciw­ko któ­rej to­czy się po­stę­po­wa­nie o wy­da­le­nie lub eks­tra­dy­cję.
2. Każ­dy, kto zo­stał za­trzy­ma­ny, po­wi­nien zo­stać nie­zwłocz­nie i w zro­zu­mia­łym dla nie­go ję­zy­ku po­in­for­mo­wa­ny o przy­czy­nach za­trzy­ma­nia i o sta­wia­nych mu za­rzu­tach.
3. Każ­dy za­trzy­ma­ny lub aresz­to­wa­ny zgod­nie z po­sta­no­wie­nia­mi ustę­pu 1 lit. c) ni­niej­sze­go ar­ty­ku­łu po­wi­nien zo­stać nie­zwłocz­nie po­sta­wio­ny przed sę­dzią lub in­nym urzęd­ni­kiem upraw­nio­nym przez usta­wę do wy­ko­ny­wa­nia wła­dzy są­do­wej i ma pra­wo być są­dzo­ny w roz­sąd­nym ter­mi­nie al­bo zwol­nio­ny na czas po­stę­po­wa­nia. Zwol­nie­nie mo­że zo­stać uza­leż­nio­ne od udzie­le­nia gwa­ran­cji za­pew­nia­ją­cych sta­wie­nie się na roz­pra­wę.
4. Każ­dy, kto zo­stał po­zba­wio­ny wol­no­ści przez za­trzy­ma­nie lub aresz­to­wa­nie, ma pra­wo od­wo­ła­nia się do są­du w ce­lu usta­le­nia bez­zwłocz­nie przez sąd le­gal­no­ści po­zba­wie­nia wol­no­ści i za­rzą­dze­nia zwol­nie­nia, je­że­li po­zba­wie­nie wol­no­ści jest nie­zgod­ne z pra­wem.
5. Każ­dy, kto zo­stał po­krzyw­dzo­ny przez nie­zgod­ne z tre­ścią te­go ar­ty­ku­łu za­trzy­ma­nie lub aresz­to­wa­nie, ma pra­wo do od­szko­do­wa­nia.

ARTYKUŁ 6
PRAWO DO RZETELNEGO PROCESU SĄDOWEGO

 

1. Każ­dy ma pra­wo do spra­wie­dli­we­go i pu­blicz­ne­go roz­pa­trze­nia je­go spra­wy w roz­sąd­nym ter­mi­nie przez nie­za­wi­sły i bez­stron­ny sąd usta­no­wio­ny usta­wą przy roz­strzy­ga­niu o je­go pra­wach i obo­wiąz­kach o cha­rak­te­rze cy­wil­nym al­bo o za­sad­no­ści każ­de­go oskar­że­nia w wy­to­czo­nej prze­ciw­ko nie­mu spra­wie kar­nej. Po­stę­po­wa­nie przed są­dem jest jaw­ne, jed­nak pra­sa i pu­blicz­ność mo­gą być wy­łą­czo­ne z ca­ło­ści lub czę­ści roz­pra­wy są­do­wej ze wzglę­dów oby­cza­jo­wych, z uwa­gi na po­rzą­dek pu­blicz­ny lub bez­pie­czeń­stwo pań­stwo­we w spo­łe­czeń­stwie de­mo­kra­tycz­nym, gdy wy­ma­ga te­go do­bro ma­ło­let­nich lub gdy słu­ży to ochro­nie ży­cia pry­wat­ne­go stron al­bo też w oko­licz­no­ściach szcze­gól­nych, w gra­ni­cach uzna­nych przez sąd za bez­względ­nie ko­niecz­ne, kie­dy jaw­ność mo­gła­by przy­nieść szko­dę in­te­re­som wy­mia­ru spra­wiedliwości.
2. Każ­de­go oskar­żo­ne­go o po­peł­nie­nie czy­nu za­gro­żo­ne­go ka­rą uwa­ża się za nie­win­ne­go do cza­su udo­wod­nie­nia mu wi­ny zgod­nie z usta­wą.
3. Każ­dy oskar­żo­ny o po­peł­nie­nie czy­nu za­gro­żo­ne­go ka­rą ma co naj­mniej pra­wo do:
a) nie­zwłocz­ne­go otrzy­ma­nia szcze­gó­ło­wej in­for­ma­cji w ję­zy­ku dla nie­go zro­zu­mia­łym o isto­cie i przy­czy­nie skie­ro­wa­ne­go prze­ciw­ko nie­mu oskar­że­nia;
b) po­sia­da­nia od­po­wied­nie­go cza­su i moż­li­wo­ści do przy­go­to­wa­nia obro­ny;
c) bro­nie­nia się oso­bi­ście lub przez usta­no­wio­ne­go przez sie­bie obroń­cę, a je­śli nie ma wy­star­cza­ją­cych środ­ków na po­kry­cie kosz­tów obro­ny – do bez­płat­ne­go ko­rzy­sta­nia z po­mo­cy obroń­cy wy­zna­czo­ne­go z urzę­du, gdy wy­ma­ga te­go do­bro wy­mia­ru spra­wie­dli­wo­ści;
d) prze­słu­cha­nia lub spo­wo­do­wa­nia prze­słu­cha­nia świad­ków oskar­że­nia oraz żą­da­nia obec­no­ści i prze­słu­cha­nia świad­ków obro­ny na ta­kich sa­mych wa­run­kach jak świad­ków oskar­że­nia;
e) ko­rzy­sta­nia z bez­płat­nej po­mo­cy tłu­ma­cza, je­że­li nie ro­zu­mie lub nie mó­wi ję­zy­kiem uży­wa­nym w są­dzie.

ARTYKUŁ 7
ZAKAZ KARANIA BEZ PODSTAWY PRAWNEJ

 

1. Nikt nie mo­że być uzna­ny za win­ne­go po­peł­nie­nia czy­nu po­le­ga­ją­ce­go na dzia­ła­niu lub za­nie­cha­niu dzia­ła­nia, któ­ry we­dług pra­wa we­wnętrz­ne­go lub mię­dzy­na­ro­do­we­go nie sta­no­wił czy­nu za­gro­żo­ne­go ka­rą w cza­sie je­go po­peł­nie­nia. Nie bę­dzie rów­nież wy­mie­rzo­na ka­ra su­row­sza od tej, któ­rą moż­na by­ło wy­mie­rzyć w cza­sie, gdy czyn za­gro­żo­ny ka­rą zo­stał po­peł­nio­ny.
2. Ni­niej­szy ar­ty­kuł nie sta­no­wi prze­szko­dy w są­dze­niu i ka­ra­niu oso­by win­nej dzia­ła­nia lub za­nie­cha­nia, któ­re w cza­sie po­peł­nie­nia sta­no­wiły czyn za­gro­żo­ny ka­rą we­dług ogól­nych za­sad uzna­nych przez na­ro­dy cy­wi­li­zo­wa­ne.

ARTYKUŁ 8
PRAWO DO POSZANOWANIA ŻYCIA PRYWATNEGO I RODZINNEGO

 

1. Każ­dy ma pra­wo do po­sza­no­wa­nia swo­je­go ży­cia pry­wat­ne­go i ro­dzin­ne­go, swo­je­go miesz­ka­nia i swo­jej ko­re­spon­den­cji.
2. Nie­do­pusz­czal­na jest in­ge­ren­cja wła­dzy pu­blicz­nej w ko­rzy­sta­nie z te­go pra­wa, z wy­jąt­kiem przy­pad­ków prze­wi­dzia­nych przez usta­wę i ko­niecz­nych w de­mo­kra­tycz­nym spo­łe­czeń­stwie z uwa­gi na bez­pie­czeń­stwo pań­stwo­we, bez­pie­czeń­stwo pu­blicz­ne lub do­bro­byt go­spo­dar­czy kra­ju, ochro­nę po­rząd­ku i za­po­bie­ga­nie prze­stęp­stwom, ochro­nę zdro­wia i mo­ral­no­ści lub ochro­nę praw i wol­no­ści in­nych osób.

ARTYKUŁ 9
WOLNOŚĆ MYŚLI, SUMIENIA I WYZNANIA

 

1. Każ­dy ma pra­wo do wol­no­ści my­śli, su­mie­nia i wy­zna­nia; pra­wo to obej­mu­je wol­ność zmia­ny wy­zna­nia lub prze­ko­nań oraz wol­ność uze­wnętrz­nia­nia in­dy­wi­du­al­nie lub wspól­nie z in­ny­mi, pu­blicz­nie lub pry­wat­nie, swe­go wy­zna­nia lub prze­ko­nań przez upra­wia­nie kul­tu, na­ucza­nie, prak­ty­ko­wa­nie i czyn­no­ści ry­tu­al­ne.
2. Wol­ność uze­wnętrz­nia­nia wy­zna­nia lub prze­ko­nań mo­że pod­le­gać je­dy­nie ta­kim ogra­ni­cze­niom, któ­re są prze­wi­dzia­ne przez usta­wę i ko­niecz­ne w spo­łe­czeń­stwie de­mo­kra­tycz­nym z uwa­gi na in­te­re­sy bez­pie­czeń­stwa pu­blicz­ne­go, ochro­nę po­rząd­ku pu­blicz­ne­go, zdro­wia i mo­ral­no­ści lub ochro­nę praw i wol­no­ści in­nych osób.

ARTYKUŁ 10
WOLNOŚĆ WYRAŻANIA OPINII

 

1. Każ­dy ma pra­wo do wol­no­ści wy­ra­ża­nia opi­nii. Pra­wo to obej­mu­je wol­ność po­sia­da­nia po­glą­dów oraz otrzy­my­wa­nia i prze­ka­zy­wa­nia in­for­ma­cji i idei bez in­ge­ren­cji władz pu­blicz­nych i bez wzglę­du na gra­ni­ce pań­stwo­we. Ni­niej­szy prze­pis nie wy­klu­cza pra­wa Państw do pod­da­nia pro­ce­du­rze ze­zwo­leń przed­się­biorstw ra­dio­wych, te­le­wi­zyj­nych lub ki­ne­ma­to­gra­ficz­nych.
2. Ko­rzy­sta­nie z tych wol­no­ści po­cią­ga­ją­cych za so­bą obo­wiąz­ki i od­po­wie­dzial­ność mo­że pod­le­gać ta­kim wy­mo­gom for­mal­nym, wa­run­kom, ogra­ni­cze­niom i sank­cjom, ja­kie są prze­wi­dzia­ne przez usta­wę i nie­zbęd­ne w spo­łe­czeń­stwie de­mo­kra­tycz­nym w in­te­re­sie bez­pie­czeń­stwa pań­stwo­we­go, in­te­gral­no­ści te­ry­to­rial­nej lub bez­pie­czeń­stwa pu­blicz­ne­go ze wzglę­du na ko­niecz­ność za­po­bie­że­nia za­kłó­ce­niu po­rząd­ku lub prze­stęp­stwu, z uwa­gi na ochro­nę zdro­wia i mo­ral­no­ści, ochro­nę do­bre­go imie­nia i praw in­nych osób oraz ze wzglę­du na za­po­bie­że­nie ujaw­nie­niu in­for­ma­cji po­uf­nych lub na za­gwa­ran­to­wa­nie po­wa­gi i bez­stron­no­ści wła­dzy są­do­wej.

ARTYKUŁ 11
WOLNOŚĆ ZGROMADZENIA SIĘ I STOWARZYSZENIA SIĘ

 

1. Każ­dy ma pra­wo do swo­bod­ne­go, po­ko­jo­we­go zgro­ma­dza­nia się oraz do swo­bod­ne­go sto­wa­rzy­sza­nia się, włącz­nie z pra­wem two­rze­nia związ­ków za­wo­do­wych i przy­stę­po­wa­nia do nich dla ochro­ny swo­ich in­te­re­sów.
2. Wy­ko­ny­wa­nie tych praw nie mo­że pod­le­gać in­nym ogra­ni­cze­niom niż te, któ­re okre­śla usta­wa i któ­re są ko­niecz­ne w spo­łe­czeń­stwie de­mo­kra­tycz­nym z uwa­gi na in­te­re­sy bez­pie­czeń­stwa pań­stwo­we­go lub pu­blicz­ne­go, ochro­nę po­rząd­ku i za­po­bie­ga­nie prze­stęp­stwu, ochro­nę zdro­wia i mo­ral­no­ści lub ochro­nę praw i wol­no­ści in­nych osób. Ni­niej­szy prze­pis nie sta­no­wi prze­szko­dy w na­kła­da­niu zgod­nych z pra­wem ogra­ni­czeń w ko­rzy­sta­niu z tych praw przez człon­ków sił zbroj­nych, po­li­cji lub ad­mi­ni­stra­cji pań­stwo­wej.

ARTYKUŁ 12
PRAWO DO ZAWARCIA MAŁŻEŃSTWA

 

Męż­czyź­ni i ko­bie­ty w wie­ku mał­żeń­skim ma­ją pra­wo do za­war­cia mał­żeń­stwa i za­ło­że­nia ro­dzi­ny, zgod­nie z usta­wa­mi kra­jo­wy­mi re­gu­lu­ją­cy­mi ko­rzy­sta­nie z te­go pra­wa.

ARTYKUŁ 13
PRAWO DO SKUTECZNEGO ŚRODKA ODWOŁAWCZEGO

 

Każ­dy, czy­je pra­wa i wol­no­ści za­war­te w ni­niej­szej kon­wen­cji zo­sta­ły na­ru­szo­ne, ma pra­wo do sku­tecz­ne­go środ­ka od­wo­ław­cze­go do wła­ści­we­go or­ga­nu pań­stwo­we­go tak­że wów­czas, gdy na­ru­sze­nia do­ko­na­ły oso­by wy­ko­nu­ją­ce swo­je funk­cje urzę­do­we.

ARTYKUŁ 14
ZAKAZ DYSKRYMINACJI

 

Ko­rzy­sta­nie z praw i wol­no­ści wy­mie­nio­nych w ni­niej­szej kon­wen­cji po­win­no być za­pew­nio­ne bez dys­kry­mi­na­cji wy­ni­ka­ją­cej z ta­kich po­wo­dów, jak płeć, ra­sa, ko­lor skó­ry, ję­zyk, re­li­gia, prze­ko­na­nia po­li­tycz­ne i in­ne, po­cho­dze­nie na­ro­do­we lub spo­łecz­ne, przy­na­leż­ność do mniej­szo­ści na­ro­do­wej, ma­ją­tek, uro­dze­nie bądź z ja­kich­kol­wiek in­nych przy­czyn.

ARTYKUŁ 15
UCHYLENIE STOSOWANIA ZOBOWIĄZAŃ W STANIE NIEBEZPIECZEŃSTWA PUBLICZNEGO

 

1. W przy­pad­ku woj­ny lub in­ne­go nie­bez­pie­czeń­stwa pu­blicz­ne­go za­gra­ża­ją­ce­go ży­ciu na­ro­du, każ­da z Wy­so­kich Ukła­da­ją­cych się Stron mo­że pod­jąć środ­ki uchy­la­ją­ce sto­so­wa­nie zo­bo­wią­zań wy­ni­ka­ją­cych z ni­niej­szej kon­wen­cji w za­kre­sie ści­śle od­po­wia­da­ją­cym wy­mo­gom sy­tu­acji, pod wa­run­kiem że środ­ki te nie są sprzecz­ne z in­ny­mi zo­bo­wią­za­nia­mi wy­ni­ka­ją­cy­mi z pra­wa mię­dzy­na­ro­do­we­go.
2. Na pod­sta­wie po­wyż­sze­go prze­pi­su nie moż­na uchy­lić zo­bo­wią­zań wy­ni­ka­ją­cych z ar­ty­ku­łu 2, z wy­jąt­kiem przy­pad­ków śmier­ci bę­dą­cych wy­ni­kiem zgod­nych z pra­wem dzia­łań wo­jen­nych, oraz zo­bo­wią­zań za­war­tych w ar­ty­ku­łach 3, 4 (ustęp 1) i 7.
3. Każ­da z Wy­so­kich Ukła­da­ją­cych się Stron, ko­rzy­sta­jąc z pra­wa do uchy­le­nia zo­bo­wią­zań, po­in­for­mu­je wy­czer­pu­ją­co Se­kre­ta­rza Ge­ne­ral­ne­go Ra­dy Eu­ro­py o środ­kach, któ­re pod­ję­ła, oraz po­wo­dach ich za­sto­so­wa­nia. In­for­mo­wać bę­dzie rów­nież Se­kre­ta­rza Ge­ne­ral­ne­go Ra­dy Eu­ro­py, kie­dy pod­ję­te środ­ki prze­sta­ną dzia­łać, a prze­pi­sy kon­wen­cji bę­dą po­now­nie w peł­ni sto­so­wa­ne.

ARTYKUŁ 16
OGRANICZENIA DZIAŁALNOŚCI POLITYCZNEJ CUDZOZIEMCÓW

 

Żad­ne­go z po­sta­no­wień ar­ty­ku­łów 10, 11 i 14 nie moż­na uznać za wy­łą­cza­ją­ce pra­wo Wy­so­kiej Ukła­da­ją­cej się Stro­ny do ogra­ni­cze­nia dzia­łal­no­ści po­li­tycz­nej cu­dzo­ziem­ców.

ARTYKUŁ 17
ZAKAZ NADUŻYWANIA PRAW

 

Żad­ne z po­sta­no­wień ni­niej­szej kon­wen­cji nie mo­że być in­ter­pre­to­wa­ne ja­ko przy­zna­nie ja­kie­mu­kol­wiek pań­stwu, gru­pie lub oso­bie pra­wa do pod­ję­cia dzia­łań lub do­ko­na­nia ak­tu zmie­rza­ją­ce­go do zni­we­cze­nia praw i wol­no­ści wy­mie­nio­nych w ni­niej­szej kon­wen­cji al­bo ich ogra­ni­cze­nia w więk­szym stop­niu, niż to prze­wi­du­je kon­wen­cja.

ARTYKUŁ 18
GRANICE STOSOWANIA OGRANICZEŃ PRAW

 

Ogra­ni­cze­nia praw i wol­no­ści, na któ­re ze­zwa­la ni­niej­sza kon­wen­cja, nie bę­dą sto­so­wa­ne w in­nych ce­lach niż te, dla któ­rych je wpro­wa­dzo­no.



ROZDZIAŁ II EUROPEJSKI TRYBUNAŁ PRAW CZŁOWIEKA

 

ARTYKUŁ 19
UTWORZENIE TRYBUNAŁU

 

W ce­lu za­pew­nie­nia prze­strze­ga­nia zo­bo­wią­zań wy­ni­ka­ją­cych dla Wy­so­kich Ukła­da­ją­cych się Stron z Kon­wen­cji i jej pro­to­ko­łów two­rzy się Eu­ro­pej­ski Try­bu­nał Praw Czło­wie­ka, zwa­ny da­lej „Try­bu­nałem”. Dzia­ła on w spo­sób sta­ły.

ARTYKUŁ 20
LICZBA SĘDZIÓW

 

Try­bu­nał skła­da się z sę­dziów, któ­rych licz­ba rów­na jest licz­bie Wy­so­kich Ukła­da­ją­cych się Stron.

ARTYKUŁ 21
WYMOGI SPRAWOWANIA URZĘDU

 

1. Sę­dzio­wie po­win­ni być ludź­mi o naj­wyż­szym po­zio­mie mo­ral­nym i mu­szą al­bo po­sia­dać kwa­li­fi­ka­cje do spra­wo­wa­nia wy­so­kie­go urzę­du sę­dziow­skie­go, al­bo być praw­ni­ka­mi o uzna­nej kom­pe­ten­cji.
2. Sę­dzio­wie za­sia­da­ją w Try­bu­na­le we wła­snym imie­niu.
3. W okre­sie spra­wo­wa­nia urzę­du sę­dzio­wie nie mo­gą brać udzia­łu w żad­nej dzia­łal­no­ści, któ­ra nie da­je się po­go­dzić z nie­za­wi­sło­ścią, bez­stron­no­ścią oraz z wy­ma­ga­nia­mi pia­sto­wa­nia urzę­du w peł­nym wy­mia­rze cza­su; wszel­kie kwe­stie wy­ni­ka­ją­ce ze sto­so­wa­nia ni­niej­sze­go ustę­pu roz­strzy­ga sam Try­bu­nał.

ARTYKUŁ 22
WYBÓR SĘDZIÓW

 

1. Sę­dziów wy­bie­ra Zgro­ma­dze­nie Par­la­men­tar­ne w od­nie­sie­niu do każ­dej Wy­so­kiej Ukła­da­ją­cej się Stro­ny, więk­szo­ścią gło­sów, z li­sty trzech kan­dy­da­tów przed­sta­wio­nych przez Wy­so­ką Ukła­da­ją­cą się Stro­nę.
2. Ta­ką sa­mą pro­ce­du­rę sto­su­je się w ce­lu uzu­peł­nie­nia skła­du Try­bu­na­łu w przy­pad­ku przy­stą­pie­nia no­wych Wy­so­kich Ukła­da­ją­cych się Stron oraz przy ob­sa­dza­niu wa­ku­ją­cych miejsc.

ARTYKUŁ 23
KADENCJA

 

1. Sę­dzio­wie są wy­bie­ra­ni na okres sze­ściu lat. Mo­gą oni być wy­bie­ra­ni po­now­nie. Jed­nak ka­den­cja po­ło­wy sę­dziów wy­bra­nych w pierw­szych wy­bo­rach upły­wa po trzech la­tach.
2. Sę­dzio­wie, któ­rych ka­den­cja ma upły­nąć z koń­cem po­cząt­ko­we­go okre­su trzech lat, są wy­zna­cze­ni w dro­dze lo­so­wa­nia przez Se­kre­ta­rza Ge­ne­ral­ne­go Ra­dy Eu­ro­py bez­po­śred­nio po ich wy­bo­rze.
3. Aby za­pew­nić, je­śli to moż­li­we, od­no­wie­nie ka­den­cji po­ło­wy skła­du sę­dziow­skie­go co trzy la­ta, Zgro­ma­dze­nie Par­la­men­tar­ne mo­że przed roz­po­czę­ciem pro­ce­du­ry każ­dych ko­lej­nych wy­bo­rów po­sta­no­wić, że ka­den­cja lub ka­den­cje jed­ne­go lub więk­szej licz­by sę­dziów, któ­rzy ma­ją zo­stać wy­bra­ni, bę­dzie in­na niż sze­ścio­let­nia, jed­nak nie dłuż­sza niż dzie­więć lat i nie krót­sza niż trzy la­ta.
4. W przy­pad­kach gdy cho­dzi o wię­cej niż je­den man­dat i gdy Zgro­ma­dze­nie Par­la­men­tar­ne za­sto­su­je po­przed­ni ustęp, przy­dział man­datów zo­sta­nie do­ko­na­ny w dro­dze lo­so­wa­nia przez Se­kre­ta­rza Ge­ne­ral­ne­go Ra­dy Eu­ro­py bez­po­śred­nio po za­koń­cze­niu wy­bo­rów.
5. Sę­dzia wy­bra­ny na miej­sce sę­dzie­go, któ­re­go ka­den­cja jesz­cze nie upły­nę­ła, spra­wu­je swój urząd przez okres po­zo­sta­ją­cy do za­koń­cze­nia ka­den­cji swe­go po­przed­ni­ka.
6. Ka­den­cja sę­dziów upły­wa z chwi­lą osią­gnię­cia przez nich wie­ku 70 lat.
7. Sę­dzio­wie spra­wu­ją swój urząd do cza­su ich za­stą­pie­nia. Zaj­mu­ją się oni jed­nak na­dal spra­wa­mi, któ­re za­czę­li roz­po­zna­wać.

ARTYKUŁ 24
ODWOŁANIE

 

Ża­den sę­dzia nie mo­że być od­wo­ła­ny ze swo­je­go urzę­du, chy­ba że po­zo­sta­li sę­dzio­wie po­sta­no­wią więk­szo­ścią dwóch trze­cich gło­sów, że prze­stał on speł­niać sta­wia­ne wy­mo­gi.

ARTYKUŁ 25
KANCELARIA I SEKRETARZE PRAWNI

 

Try­bu­nał po­sia­da Kan­ce­la­rię, któ­rej funk­cje i or­ga­ni­za­cję okre­śla re­gu­la­min Try­bu­nału. Try­bu­nał ko­rzy­sta z po­mo­cy se­kre­ta­rzy praw­nych.

ARTYKUŁ 26
ZGROMADZENIE PLENARNE TRYBUNAŁU

 

Zgro­ma­dze­nie ple­nar­ne Try­bu­na­łu:
a) wy­bie­ra swo­je­go Prze­wod­ni­czą­ce­go i jed­ne­go lub dwóch wi­ce­prze­wod­ni­czą­cych na okres trzech lat; mo­gą oni być wy­bra­ni po­now­nie;
b) two­rzy Izby usta­no­wio­ne na czas wy­zna­czo­ny;
c) wy­bie­ra Prze­wod­ni­czą­cych Izb Try­bu­na­łu; mo­gą oni być wy­bra­ni po­now­nie;
d) uchwa­la re­gu­la­min Try­bu­na­łu, i
 e) wy­bie­ra Sze­fa Kan­ce­la­rii i jed­ne­go lub wię­cej za­stęp­ców Sze­fa Kan­ce­la­rii.

ARTYKUŁ 27
KOMITETY, IZBY I WIELKA IZBA

 

1. W ce­lu roz­pa­trze­nia wnie­sio­nych spraw Try­bu­nał za­sia­da w skła­dzie ko­mi­te­tów trzech sę­dziów, izb sied­miu sę­dziów i Wiel­kiej Izby sie­dem­na­stu sę­dziów. Ko­mi­te­ty two­rzo­ne są przez Izby Try­bu­nału na czas wy­zna­czo­ny.
2. W skła­dzie Izby i Wiel­kiej Izby za­sia­da z urzę­du sę­dzia wy­bra­ny z ra­mie­nia za­in­te­re­so­wa­ne­go Pań­stwa­œStro­ny lub, w przy­pad­ku bra­ku ta­kie­go sę­dzie­go al­bo gdy nie jest on w sta­nie za­sia­dać, in­na oso­ba wy­bra­na przez za­in­te­re­so­wa­ne Pań­stwo do peł­nie­nia funk­cji sę­dzie­go.
3. W skła­dzie Wiel­kiej Izby za­sia­da tak­że Prze­wod­ni­czą­cy Try­bu­na­łu, wi­ce­prze­wod­ni­czą­cy, Prze­wod­ni­czą­cy Izb oraz in­ni sę­dzio­wie wy­bra­ni zgod­nie z re­gu­la­mi­nem Try­bu­na­łu. W przy­pad­ku prze­ka­za­nia spra­wy do Wiel­kiej Izby w try­bie art. 43, ża­den sę­dzia ze skła­du Izby, któ­ra wy­da­ła wy­rok nie za­sia­da w skła­dzie Wiel­kiej Izby, z wy­jąt­kiem Prze­wod­ni­czą­ce­go Izby i sę­dzie­go, któ­ry za­sia­dał z ra­mie­nia za­in­te­re­so­wa­ne­go Pań­stwa Stro­ny.

ARTYKUŁ 28
UZNANIE NIEDOPUSZCZALNOŚCI PRZEZ KOMITETY

 

Ko­mi­tet mo­że, na za­sa­dzie jed­no­myśl­no­ści, uznać za nie­do­pusz­czal­ną lub skre­ślić z li­sty
spraw skar­gę in­dy­wi­du­al­ną wnie­sio­ną na pod­sta­wie art. 34, je­śli ta­ka de­cy­zja mo­że zo­stać
pod­ję­ta bez dal­sze­go roz­pa­try­wa­nia. De­cy­zja ta­ka jest osta­tecz­na.

ARTYKUŁ 29
DECYZJE IZB W SPRAWIE DOPUSZCZALNOŚCI I PRZEDMIOTU

 

1. Je­śli żad­na de­cy­zja nie zo­sta­ła pod­ję­ta na pod­sta­wie art. 28, de­cy­zję w spra­wie do­pusz­czal­no­ści i przedmio­tu skar­gi in­dy­wi­du­al­nej wnie­sio­nej w try­bie art. 34 po­dej­mu­je Izba.
2. W spra­wie do­pusz­czal­no­ści i przedmio­tu skarg mię­dzy­pań­stwo­wych wnie­sio­nych w try­bie art. 33 de­cy­du­je Izba.
3. De­cy­zję w spra­wie do­pusz­czal­no­ści po­dej­mu­je się odręb­nie, chy­ba że Try­bu­nał, w wy­jąt­ko­wych przy­pad­kach, po­sta­no­wi ina­czej.

ARTYKUŁ 30
ZRZECZENIE SIĘ WŁAŚCIWOŚCI NA RZECZ WIELKIEJ IZBY

 

Je­śli w spra­wie to­czą­cej się przed Izbą po­ja­wia się po­waż­ne za­gad­nie­nie do­ty­czą­ce in­ter­pre­ta­cji Kon­wen­cji lub jej pro­to­ko­łów lub je­śli roz­strzy­gnię­cie ta­kie­go za­gad­nie­nia mo­że do­pro­wa­dzić do sprzecz­no­ści z wy­ro­kiem wy­da­nym wcze­śniej przez Try­bu­nał, Izba mo­że, w każ­dym cza­sie przed wy­da­niem swe­go wy­ro­ku, zrzec się swo­jej wła­ści­wo­ści na rzecz Wiel­kiej Izby, chy­ba że sprze­ci­wia się te­mu jed­na ze stron.

ARTYKUŁ 31
KOMPETENCJE WIELKIEJ IZBY

 

Wiel­ka Izba:
a) roz­strzy­ga skar­gi wnie­sio­ne al­bo w try­bie ar­ty­ku­łu 33 lub 34, je­śli Izba zrze­kła się wła­ści­wo­ści na pod­sta­wie ar­ty­ku­łu 30 al­bo – je­śli spra­wa zo­sta­ła jej prze­ka­za­na – w try­bie ar­ty­ku­łu 43, oraz
b) roz­pa­tru­je wnio­ski o wy­da­nie opi­nii do­rad­czych, przedło­żo­ne w try­bie ar­ty­ku­łu 47.

ARTYKUŁ 32
WŁAŚCIWOŚĆ TRYBUNAŁU

 

1. Try­bu­nał jest wła­ści­wy do roz­po­zna­nia wszyst­kich spraw do­ty­czą­cych in­ter­pre­ta­cji i sto­so­wa­nia Kon­wen­cji i jej pro­to­ko­łów, któ­re zo­sta­ną mu przedło­żo­ne na pod­sta­wie ar­ty­ku­łów 33, 34 i 47.
2. Spór do­ty­czą­cy wła­ści­wo­ści Try­bu­na­łu roz­strzy­ga sam Try­bu­nał.

ARTYKUŁ 33
SPRAWY MIĘDZYPAŃSTWOWE

 

Każ­da z Wy­so­kich Ukła­da­ją­cych się Stron mo­że wnieść skar­gę do Try­bu­na­łu, je­śli uwa­ża, że in­na Wy­so­ka Ukła­da­ją­ca się Stro­na na­ru­szy­ła po­sta­no­wie­nia Kon­wen­cji lub jej pro­to­ko­łów.

ARTYKUŁ 34
SKARGI INDYWIDUALNE

 

Try­bu­nał mo­że przyj­mo­wać skar­gi każ­dej oso­by, or­ga­ni­za­cji po­za­rzą­do­wej lub gru­py jed­no­stek, któ­ra uwa­ża, że sta­ła się ofia­rą na­ru­sze­nia przez jed­ną z Wy­so­kich Ukła­da­ją­cych się Stron praw za­war­tych w Kon­wen­cji lub jej Pro­to­ko­łach. Wy­so­kie Ukła­da­ją­ce się Stro­ny zo­bo­wią­zu­ją się nie prze­szka­dzać w ża­den spo­sób sku­tecz­ne­mu wy­ko­ny­wa­niu te­go pra­wa.

ARTYKUŁ 35
WYMOGI DOPUSZCZALNOŚCI

 

1. Try­bu­nał mo­że roz­pa­try­wać spra­wę do­pie­ro po wy­czer­pa­niu wszyst­kich środ­ków od­wo­ław­czych, prze­wi­dzia­nych pra­wem we­wnętrz­nym, zgod­nie z po­wszech­nie uzna­ny­mi za­sa­da­mi pra­wa mię­dzy­na­ro­do­we­go, i je­śli spra­wa zo­sta­ła wnie­sio­na w cią­gu sze­ściu mie­się­cy od da­ty pod­ję­cia osta­tecz­nej de­cy­zji.
2. Try­bu­nał nie roz­pa­tru­je żad­nej skar­gi wnie­sio­nej w try­bie ar­ty­ku­łu 34, któ­ra:
a) jest ano­ni­mo­wa lub
b) jest co do isto­ty iden­tycz­na ze spra­wą już roz­pa­trzo­ną przez Try­bu­nał lub ze spra­wą, któ­ra zo­sta­ła pod­da­na in­nej mię­dzy­na­ro­do­wej pro­ce­du­rze do­cho­dze­nia lub roz­strzy­gnię­cia, i je­śli skar­ga nie za­wie­ra no­wych, istot­nych in­for­ma­cji.
3. Try­bu­nał uzna­je za nie­do­pusz­czal­ną każ­dą skar­gę in­dy­wi­du­al­ną wnie­sio­ną w try­bie ar­ty­ku­łu 34, je­śli uwa­ża, że skar­ga nie da­je się po­go­dzić z po­sta­no­wie­nia­mi Kon­wen­cji lub jej pro­to­ko­łów, jest w spo­sób oczy­wi­sty nie­uza­sad­nio­na lub sta­no­wi nad­uży­cie pra­wa do skar­gi.
4. Try­bu­nał odrzu­ca każ­dą skar­gę, któ­rą uzna za nie­do­pusz­czal­ną w myśl ni­niej­sze­go ar­ty­ku­łu. Try­bu­nał mo­że tak zde­cy­do­wać w każ­dej fa­zie po­stę­po­wa­nia.

ARTYKUŁ 36
INTERWENCJA STRONY TRZECIEJ

 

1. We wszyst­kich spra­wach roz­pa­try­wa­nych przez Izbę lub Wiel­ką Izbę Wy­so­ka Ukła­da­ją­ca się Stro­na, któ­rej oby­wa­te­lem jest skar­żą­cy, ma pra­wo do przed­kła­da­nia pi­sem­nych uwag i do uczest­nic­twa w roz­pra­wach.
2. Prze­wod­ni­czą­cy Try­bu­na­łu mo­że, w in­te­re­sie wy­mia­ru spra­wie­dli­wo­ści, za­pro­sić każ­dą Wy­so­ką Ukła­da­ją­cą się Stro­nę, któ­ra nie jest stro­ną w po­stę­po­wa­niu, lub każ­dą za­in­te­re­so­wa­ną oso­bę, in­ną niż oso­ba skar­żą­ca, do przed­kła­da­nia pi­sem­nych uwag i do uczest­nic­twa w roz­pra­wach.

ARTYKUŁ 37
SKREŚLENIE SKARGI Z LISTY

 

1. Try­bu­nał mo­że w każ­dej fa­zie po­stę­po­wa­nia zde­cy­do­wać o skre­śle­niu skar­gi z li­sty spraw, je­że­li oko­licz­no­ści pro­wa­dzą do wnio­sku, że:
a) skar­żą­cy nie pod­trzy­mu­je swej skar­gi, lub
b) spór zo­stał już roz­strzy­gnię­ty, lub
c) z ja­kiej­kol­wiek in­nej przy­czy­ny usta­lo­nej przez Try­bu­nał nie jest uza­sad­nio­ne dal­sze roz­pa­try­wa­nie skar­gi.
Jed­nak­że Try­bu­nał kon­ty­nu­uje roz­pa­try­wa­nie skar­gi, je­śli wy­ma­ga te­go po­sza­no­wa­nie praw czło­wie­ka w ro­zu­mie­niu Kon­wen­cji i jej pro­to­ko­łów.
2. Try­bu­nał mo­że pod­jąć de­cy­zję o po­now­nym wpi­sa­niu skar­gi na li­stę spraw, je­śli uzna, że oko­licz­no­ści uza­sad­nia­ją ta­kie po­stę­po­wa­nie.

ARTYKUŁ 38
ROZPATRYWANIE SKARG I PROCEDURA POLUBOWNEGO ZAŁATWIANIA

 

1. Je­śli Try­bu­nał uzna skar­gę za do­pusz­czal­ną:
a) kon­ty­nu­uje on roz­pa­try­wa­nie spra­wy z udzia­łem przed­sta­wi­cie­li stron i, je­śli za­cho­dzi po­trze­ba, po­dej­mu­je do­cho­dze­nie, a za­in­te­re­so­wa­ne pań­stwa udzie­lą dla je­go sku­tecz­ne­go prze­pro­wa­dze­nia wszel­kich nie­zbęd­nych uła­twień;
b) po­zo­sta­je on do dys­po­zy­cji za­in­te­re­so­wa­nych stron ce­lem po­lu­bow­ne­go za­ła­twie­nia spra­wy na za­sa­dach po­sza­no­wa­nia praw czło­wie­ka w ro­zu­mie­niu Kon­wen­cji i jej pro­to­ko­łów.
2. Po­stę­po­wa­nie pro­wa­dzo­ne w try­bie ustę­pu 1 lit. b) jest po­uf­ne.

ARTYKUŁ 39
OSIĄGNIĘCIE POLUBOWNEGO ZAŁATWIENIA

 

Je­śli zdo­ła­no do­pro­wa­dzić do po­lu­bow­ne­go za­ła­twie­nia spra­wy, Try­bu­nał skre­śla skar­gę z li­sty spraw w for­mie de­cy­zji, któ­ra ogra­ni­cza się do krót­kie­go przed­sta­wie­nia fak­tów i przy­ję­te­go roz­wią­za­nia.

ARTYKUŁ 40
PUBLICZNE ROZPRAWY I DOSTĘP DO DOKUMENTÓW

 

1. Roz­pra­wy są pu­blicz­ne, chy­ba że Try­bu­nał zde­cy­du­je ina­czej ze wzglę­du na wy­jąt­ko­we oko­licz­no­ści.
2. Do­ku­men­ty zło­żo­ne u Sze­fa Kan­ce­la­rii są pu­blicz­nie do­stęp­ne, chy­ba że Prze­wod­ni­czą­cy Try­bu­na­łu zde­cy­du­je ina­czej.

ARTYKUŁ 41
SŁUSZNE ZADOŚĆUCZYNIENIE

 

Je­śli Try­bu­nał stwier­dzi, że na­stą­pi­ło na­ru­sze­nie Kon­wen­cji lub jej pro­to­ko­łów, oraz je­śli pra­wo we­wnętrz­ne za­in­te­re­so­wa­nej Wy­so­kiej Ukła­da­ją­cej się Stro­ny po­zwa­la tyl­ko na czę­ścio­we usu­nię­cie kon­se­kwen­cji te­go na­ru­sze­nia, Try­bu­nał orze­ka, gdy za­cho­dzi po­trze­ba, słusz­ne za­do­śćuczy­nie­nie po­krzyw­dzo­nej stro­nie.

ARTYKUŁ 42
WYROKI IZB

 

Wy­ro­ki Izb sta­ją się osta­tecz­ne zgod­nie z po­sta­no­wie­nia­mi ar­ty­ku­łu 44 ustęp 2.

ARTYKUŁ 43
PRZEKAZANIE DO WIELKIEJ IZBY

 

1. W okre­sie trzech mie­się­cy od da­ty wy­da­nia wy­ro­ku przez Izbę każ­da ze stron po­stę­po­wa­nia mo­że, w wy­jąt­ko­wych przy­pad­kach, wnio­sko­wać o prze­ka­za­nie spra­wy do Wiel­kiej Izby.
2. Ze­spół pię­ciu sę­dziów Wiel­kiej Izby przyj­mie wnio­sek, je­śli spra­wa ujaw­nia po­waż­ne za­gad­nie­nie do­ty­czą­ce in­ter­pre­ta­cji lub sto­so­wa­nia Kon­wen­cji i jej pro­to­ko­łów lub po­waż­ną kwe­stię o zna­cze­niu ogól­nym.
3. Je­śli ze­spół przy­jął wnio­sek, spra­wę roz­strzy­ga Wiel­ka Izba w dro­dze wy­ro­ku.

ARTYKUŁ 44
OSTATECZNE WYROKI

 

1. Wy­rok Wiel­kiej Izby jest osta­tecz­ny.
2. Wy­rok Izby sta­je się osta­tecz­ny:
a) je­śli stro­ny oświad­cza­ją, że nie bę­dą wnio­sko­wać prze­ka­za­nia spra­wy do Wiel­kiej Izby, lub b) trzy mie­sią­ce od da­ty wy­da­nia wy­ro­ku, je­śli nie zło­żo­no wnio­sku o prze­ka­za­nie spra­wy do Wiel­kiej Izby, lub
c) je­śli ze­spół Wiel­kiej Izby odrzu­ci wnio­sek o prze­ka­za­nie w try­bie ar­ty­ku­łu 43.
3. Osta­tecz­ny wy­rok pod­le­ga opu­bli­ko­wa­niu.

ARTYKUŁ 45
UZASADNIENIE WYROKÓW I DECYZJI

 

1. Wy­ro­ki, jak rów­nież de­cy­zje uzna­ją­ce skar­gi za do­pusz­czal­ne lub niedo­pusz­czal­ne, za­wie­ra­ją uza­sad­nie­nie.
2. Je­że­li wy­rok w ca­ło­ści lub w czę­ści nie wy­ra­ża jed­no­myśl­nej opi­nii sę­dziów, każ­dy sę­dzia jest upraw­nio­ny do za­łą­cze­nia opi­nii odręb­nej.

ARTYKUŁ 46
MOC OBOWIĄZUJĄCA ORAZ WYKONYWANIE WYROKÓW

 

1. Wy­so­kie Ukła­da­ją­ce się Stro­ny zo­bo­wią­zu­ją się do prze­strze­ga­nia osta­tecz­ne­go wy­ro­ku Try­bu­na­łu we wszyst­kich spra­wach, w któ­rych są stro­na­mi.
2. Osta­tecz­ny wy­rok Try­bu­na­łu prze­ka­zu­je się Ko­mi­te­to­wi Mi­ni­strów, któ­ry czu­wa nad je­go wy­ko­na­niem.

ARTYKUŁ 47
OPINIE DORADCZE

 

1. Try­bu­nał mo­że, na wnio­sek Ko­mi­te­tu Mi­ni­strów, wy­da­wać opi­nie do­rad­cze w kwe­stiach praw­nych do­ty­czą­cych wy­kład­ni Kon­wen­cji i jej pro­to­ko­łów.
2. Po­wyż­sze opi­nie nie mo­gą do­ty­czyć tre­ści i za­kre­su praw i wol­no­ści okre­ślo­nych w roz­dzia­le I Kon­wen­cji i w jej pro­to­ko­łach, ani ja­kich­kol­wiek in­nych za­gad­nień, któ­re Try­bu­nał lub Ko­mi­tet Mi­ni­strów mo­gły­by roz­pa­try­wać w wy­ni­ku po­stę­po­wa­nia pod­ję­te­go na pod­sta­wie po­sta­no­wień Kon­wen­cji.
3. De­cy­zje Ko­mi­te­tu Mi­ni­strów w spra­wie wnio­sku o opi­nię do­rad­czą Try­bu­na­łu po­dej­mo­wa­ne są więk­szo­ścią gło­sów przed­sta­wi­cie­li upraw­nio­nych do za­sia­da­nia w Ko­mi­te­cie.

ARTYKUŁ 48
KOMPETENCJA DORADCZA TRYBUNAŁU

 

Try­bu­nał roz­strzy­ga, czy wnio­sek o wy­da­nie opi­nii do­rad­czej przedło­żo­ny przez Ko­mi­tet Mi­ni­strów mie­ści się w je­go kom­pe­ten­cji okre­ślo­nej w ar­ty­ku­le 47.

ARTYKUŁ 49
UZASADNIENIE OPINI DORADCZYCH

 

1. Opi­nia do­rad­cza Try­bu­na­łu za­wie­ra uza­sad­nie­nie.
2. Je­że­li opi­nia do­rad­cza w ca­ło­ści lub w czę­ści nie wy­ra­ża jed­no­myśl­nej opi­nii sę­dziów, każ­dy sę­dzia jest upraw­nio­ny do za­łą­cze­nia opi­nii odręb­nej.
3. Opi­nię do­rad­czą prze­ka­zu­je się Ko­mi­te­to­wi Mi­ni­strów.

ARTYKUŁ 50
KOSZTY DZIAŁALNOŚCI TRYBUNAŁU


Koszty działalności Trybunału ponosi Rada Europy.

ARTYKUŁ 51
PRZYWILEJE I IMMUNITETY SĘDZIÓW

 

Sę­dzio­wie są upraw­nie­ni w cza­sie peł­nie­nia swo­ich funk­cji do ko­rzy­sta­nia z przy­wi­le­jów i im­mu­ni­te­tów prze­wi­dzia­nych w ar­ty­ku­le 40 Sta­tu­tu Ra­dy Eu­ro­py i w po­ro­zu­mie­niach za­war­tych na je­go pod­sta­wie.



ROZDZIAŁ III POSTANOWIENIA RÓŻNE

 

ARTYKUŁ 52
ZASIĘGANIE INFORMACJI PRZEZ SEKRETARZA GENERALNEGO

 

Na żą­da­nie Se­kre­ta­rza Ge­ne­ral­ne­go Ra­dy Eu­ro­py każ­da Wy­so­ka Ukła­da­ją­ca się Stro­na zło­ży wy­ja­śnie­nie w spra­wie spo­so­bu, w ja­ki jej pra­wo we­wnętrz­ne za­pew­nia sku­tecz­ne sto­so­wa­nie wszyst­kich po­sta­no­wień ni­niej­szej kon­wen­cji.

ARTYKUŁ 53
OCHRONA UZNANYCH PRAW CZŁOWIEKA

 

Żad­ne z po­sta­no­wień ni­niej­szej kon­wen­cji nie bę­dzie in­ter­pre­to­wa­ne ja­ko ogra­ni­cza­ją­ce lub wy­łą­cza­ją­ce ja­kie­kol­wiek pra­wa czło­wie­ka lub pod­sta­wo­we wol­no­ści, któ­re mo­gą być za­gwa­ran­to­wa­ne przez usta­wę każ­dej Wy­so­kiej Ukła­da­ją­cej się Stro­ny lub ja­ką­kol­wiek in­ną umo­wę, któ­rej pań­stwo to jest Stro­ną.

ARTYKUŁ 54
KOMPETENCJE KOMITETU MINISTRÓW

 

Żad­ne z po­sta­no­wień ni­niej­szej kon­wen­cji nie na­ru­sza upraw­nień przy­zna­nych Ko­mi­te­to­wi Mi­ni­strów na pod­sta­wie Sta­tu­tu Ra­dy Eu­ro­py.

ARTYKUŁ 55
WYŁĄCZENIE INNYCH ŚRODKÓW ROZSTRZYGANIA SPORÓW

 

Wy­so­kie Ukła­da­ją­ce się Stro­ny zga­dza­ją się, że, wy­jąw­szy po­ro­zu­mie­nia szcze­gól­ne, nie bę­dą wy­ko­rzy­sty­wa­ły obo­wią­zu­ją­cych mię­dzy ni­mi trak­ta­tów, kon­wen­cji lub de­kla­ra­cji dla skie­ro­wa­nia, w dro­dze skar­gi, spo­ru po­wsta­łe­go w związ­ku z in­ter­pre­ta­cją lub sto­so­wa­niem ni­niej­szej kon­wen­cji do roz­pa­trze­nia w ra­mach in­nych spo­so­bów roz­strzy­ga­nia spo­rów niż prze­wi­dzia­ne w ni­niej­szej kon­wen­cji.

ARTYKUŁ 56
TERYTORIALNY ZAKRES STOSOWANIA

 

1. Każ­de Pań­stwo mo­że w chwi­li ra­ty­fi­ka­cji lub w ja­kim­kol­wiek póź­niej­szym cza­sie oświad­czyć w dro­dze no­ty­fi­ka­cji skie­ro­wa­nej do Se­kre­ta­rza Ge­ne­ral­ne­go Ra­dy Eu­ro­py, że ni­niej­sza kon­wen­cja obo­wią­zy­wać bę­dzie, z za­strze­że­niem ustę­pu 4 ni­niej­sze­go ar­ty­ku­łu, na wszyst­kich lub nie­któ­rych te­ry­to­riach, za któ­rych sto­sun­ki mię­dzy­na­ro­do­we Pań­stwo to od­po­wia­da.
2. Kon­wen­cja obo­wią­zy­wać bę­dzie na te­ry­to­rium lub te­ry­to­riach wy­mie­nio­nych w no­ty­fi­ka­cji, po­cząw­szy od trzy­dzie­ste­go dnia po otrzy­ma­niu tej no­ty­fi­ka­cji przez Se­kre­ta­rza Ge­ne­ral­ne­go Ra­dy Eu­ro­py.
3. Po­sta­no­wie­nia ni­niej­szej kon­wen­cji bę­dą sto­so­wa­ne na tych te­ry­to­riach od­po­wied­nio do miej­sco­wych wy­mo­gów.
4. Każ­de Pań­stwo, któ­re zło­ży­ło de­kla­ra­cję na pod­sta­wie ustę­pu 1 ni­niej­sze­go ar­ty­ku­łu, mo­że w każ­dym póź­niej­szym cza­sie uznać w od­nie­sie­niu do jed­ne­go lub wie­lu te­ry­to­riów wy­mie­nio­nych w tej de­kla­ra­cji kom­pe­ten­cję Try­bu­na­łu do przyj­mo­wa­nia skarg od jed­no­stek, or­ga­ni­za­cji po­za­rzą­do­wych lub grup osób, zgod­nie z ar­ty­ku­łem 34 Kon­wen­cji.

ARTYKUŁ 57
ZASTRZEŻENIA

 

1. Każ­de Pań­stwo mo­że, przy pod­pi­sa­niu ni­niej­szej Kon­wen­cji lub przy skła­da­niu do­ku­men­tów ra­ty­fi­ka­cyj­nych, do­ko­nać za­strze­że­nia od­no­śnie do każ­de­go z prze­pi­sów kon­wen­cji w ta­kim za­kre­sie, w ja­kim usta­wa obo­wią­zu­ją­ca na je­go te­ry­to­rium jest z tym prze­pi­sem nie­zgod­na. Na pod­sta­wie ni­niej­sze­go ar­ty­ku­łu nie­do­pusz­czal­ne są za­strze­że­nia o cha­rak­te­rze ogól­nym.
2. Każ­de za­strze­że­nie zło­żo­ne na pod­sta­wie ni­niej­sze­go ar­ty­ku­łu po­win­no za­wie­rać krót­kie przed­sta­wie­nie tre­ści usta­wy, któ­rej do­ty­czy.

ARTYKUŁ 58
WYPOWIEDZENIE

 

1. Wy­so­ka Ukła­da­ją­ca się Stro­na mo­że wy­po­wie­dzieć ni­niej­szą kon­wen­cję nie wcze­śniej niż po upły­wie pię­ciu lat od da­ty, w któ­rej sta­ła się jej stro­ną, i z za­cho­wa­niem sze­ścio­mie­sięcz­ne­go okre­su wy­po­wie­dze­nia za­war­te­go w no­ty­fi­ka­cji skie­ro­wa­nej do Se­kre­ta­rza Ge­ne­ral­ne­go Ra­dy Eu­ro­py, któ­ry po­in­for­mu­je o tym in­ne Wy­so­kie Ukła­da­ją­ce się Stro­ny.
2. Po­wyż­sze wy­po­wie­dze­nie nie zwal­nia za­in­te­re­so­wa­nej Wy­so­kiej Ukła­da­ją­cej się Stro­ny od zo­bo­wią­zań wy­ni­ka­ją­cych z kon­wen­cji w od­nie­sie­niu do każ­de­go dzia­ła­nia, któ­re mo­gąc na­ru­szać te zo­bo­wią­za­nia by­ło­by pod­ję­te przed upły­wem ter­mi­nu, w któ­rym wy­po­wie­dze­nie sta­ło się sku­tecz­ne.
3. Każ­da Wy­so­ka Ukła­da­ją­ca się Stro­na, któ­ra prze­sta­je być człon­kiem Ra­dy Eu­ro­py, prze­sta­je być na tych sa­mych wa­run­kach stro­ną ni­niej­szej kon­wen­cji.
4. Kon­wen­cja mo­że być wy­po­wie­dzia­na zgod­nie z prze­pi­sa­mi po­przed­nich ustę­pów w od­nie­sie­niu do każ­de­go te­ry­to­rium, w sto­sun­ku do któ­re­go oświad­czo­no o jej obo­wią­zy­wa­niu zgod­nie z ar­ty­ku­łem 56.

ARTYKUŁ 59
PODPISANIE I RATYFIKACJA

 

1. Ni­niej­sza kon­wen­cja jest otwar­ta do pod­pi­su dla Człon­ków Ra­dy Eu­ro­py. Po­dle­ga ona ra­ty­fi­ka­cji. Do­ku­men­ty ra­ty­fi­ka­cyj­ne skła­da się Se­kre­ta­rzo­wi Ge­ne­ral­ne­mu Ra­dy Eu­ro­py.
2. Ni­niej­sza kon­wen­cja wej­dzie w ży­cie po zło­że­niu dzie­się­ciu do­ku­men­tów ra­ty­fi­ka­cyj­nych.
3. W od­nie­sie­niu do każ­de­go sy­gna­ta­riu­sza, któ­ry do­ko­na ra­ty­fi­ka­cji w dal­szej ko­lej­no­ści, kon­wen­cja wcho­dzi w ży­cie z dniem zło­że­nia do­ku­men­tów ra­ty­fi­ka­cyj­nych.
4. Se­kre­tarz Ge­ne­ral­ny Ra­dy Eu­ro­py no­ty­fi­ku­je Człon­kom Ra­dy Eu­ro­py wej­ście w ży­cie kon­wen­cji, na­zwy Wy­so­kich Ukła­da­ją­cych się Stron, któ­re do­ko­na­ły jej ra­ty­fi­ka­cji, oraz fakt zło­że­nia ko­lej­nych do­ku­men­tów ra­ty­fi­ka­cyj­nych.

Sporządzono w Rzymie dnia 4 listopada 1950 roku w jednym egzemplarzu, w językach angielskim i francuskim, przy czym oba teksty są jednakowo autentyczne; oryginał zostanie złożony w archiwach Rady Europy. Sekretarz Generalny przekaże uwierzytelnione odpisy każdemu z sygnatariuszy.

Powrót do
poprzedniej strony

Powrót do strony głównej